Νέο φορολογικό τοπίο από το 2027 για όσους διαθέτουν Bitcoin και άλλα κρυπτονομίσματα. Πότε μια απλή πληρωμή μπορεί να δημιουργήσει φορολογική υποχρέωση, πώς υπολογίζονται τα κέρδη και ποιες συναλλαγές μπαίνουν στο μικροσκόπιο της Εφορίας.
Μια νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται για τους κατόχους κρυπτονομισμάτων στην Ελλάδα, καθώς το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή, προβλέπει φόρο 10% στα κέρδη από crypto, ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται για την αγορά προϊόντων ή την πληρωμή υπηρεσιών.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι ο φορολογούμενος δεν χρειάζεται απαραίτητα να μετατρέψει τα κρυπτονομίσματά του σε ευρώ για να προκύψει φορολογική υποχρέωση. Αρκεί να τα χρησιμοποιήσει για μια συναλλαγή από την οποία προκύπτει υπεραξία.
Οι νέοι κανόνες προβλέπεται να εφαρμοστούν από το φορολογικό έτος 2027, εφόσον ψηφιστούν οι σχετικές διατάξεις.
Πότε μια αγορά με κρυπτονομίσματα δημιουργεί φόρο
Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει ως φορολογικά σημαντική πράξη τόσο την πώληση κρυπτονομισμάτων έναντι ευρώ όσο και την απευθείας χρησιμοποίησή τους για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών.
Για παράδειγμα, κάποιος που απέκτησε κρυπτονομίσματα αξίας 2.000 ευρώ και αργότερα τα χρησιμοποιεί για την αγορά προϊόντων αξίας 3.000 ευρώ έχει πραγματοποιήσει κέρδος 1.000 ευρώ.
Με βάση τον προτεινόμενο συντελεστή 10%, ο φόρος ανέρχεται σε 100 ευρώ, εφόσον δεν υπάρχουν άλλες συναλλαγές ή ζημιές που επηρεάζουν τον υπολογισμό.
Αυτό σημαίνει ότι μια ηλεκτρονική αγορά, μια κράτηση ξενοδοχείου ή η πληρωμή μιας υπηρεσίας με Bitcoin μπορεί να συνοδεύεται από φορολογική επιβάρυνση, ακόμη και χωρίς να έχουν προηγουμένως κατατεθεί χρήματα σε τραπεζικό λογαριασμό.
Ποιοι απαλλάσσονται από τον φόρο των crypto
Το νομοσχέδιο προβλέπει μια σημαντική εξαίρεση για τους μικροεπενδυτές.
Όσοι εμφανίζουν συνολικά καθαρά ετήσια κέρδη έως 500 ευρώ από μεταβιβάσεις κρυπτονομισμάτων απαλλάσσονται από τον συγκεκριμένο φόρο.
Ωστόσο, το όριο δεν ισχύει ξεχωριστά για κάθε συναλλαγή, αλλά για το σύνολο του φορολογικού έτους.
Εάν κάποιος έχει καθαρό ετήσιο κέρδος 600 ευρώ, ο φόρος 10% υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό και όχι μόνο στα 100 ευρώ που υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο.
Η μεγάλη παγίδα με το κόστος αγοράς
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην απόδειξη της αρχικής αξίας απόκτησης των κρυπτονομισμάτων.
Εάν ένας επενδυτής αγοράσει crypto έναντι 5.000 ευρώ και τα πουλήσει αργότερα για 8.000 ευρώ, το φορολογητέο κέρδος είναι 3.000 ευρώ και ο φόρος 300 ευρώ.
Εάν όμως δεν μπορεί να αποδείξει πόσο κόστισαν αρχικά, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η τιμή κτήσης θεωρείται μηδενική.
Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος μπορεί να υπολογιστεί στο σύνολο των 8.000 ευρώ, ανεβάζοντας την επιβάρυνση στα 800 ευρώ.
Γι’ αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η διατήρηση παραστατικών, ιστορικού συναλλαγών και στοιχείων από τα ψηφιακά πορτοφόλια.
Στα τεκμήρια και η αγορά κρυπτονομισμάτων
Μια ακόμη αλλαγή αφορά τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Η αγορά κρυπτονομισμάτων εντάσσεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Έτσι, ο φορολογούμενος θα πρέπει να μπορεί να δικαιολογήσει τα χρήματα που χρησιμοποιεί για την επένδυσή του, ακόμη και αν τελικά υποστεί ζημιά.
Παράλληλα, οι αποδόσεις από δραστηριότητες όπως το staking και ο δανεισμός κρυπτονομισμάτων αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι, με συντελεστή 15%.
Για ζημιές που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς τους για πέντε χρόνια, ώστε να συμψηφίζονται με μελλοντικά κέρδη από μεταβιβάσεις crypto.
Τι προβλέπεται για όσους είχαν κέρδη τα προηγούμενα χρόνια
Το νομοσχέδιο ανοίγει επίσης τον δρόμο για οικειοθελή δήλωση παλαιότερων κερδών από κρυπτονομίσματα.
Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν περιθώριο 12 μηνών από την έναρξη ισχύος της σχετικής ρύθμισης για να δηλώσουν τις υπεραξίες τους, χωρίς πρόστιμα και τόκους για την προηγούμενη μη δήλωση, εφόσον τηρήσουν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η διαδικασία, πάντως, δεν σημαίνει ότι νομιμοποιείται αυτομάτως η προέλευση των χρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την αρχική αγορά των κρυπτονομισμάτων.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι κάτοχοι Bitcoin πριν από το 2027
Η απλή κατοχή κρυπτονομισμάτων δεν δημιουργεί από μόνη της φόρο υπεραξίας, ακόμη και αν η αξία τους αυξάνεται. Η φορολογική υποχρέωση συνδέεται με τη μεταβίβαση και την πραγματοποίηση κέρδους.
Επίσης, σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν δημιουργεί από μόνη της φορολογητέα υπεραξία.
Το βασικό στοιχείο που θα πρέπει να προσέχουν οι επενδυτές είναι η ακριβής καταγραφή του ποσού αγοράς, της αξίας πώλησης και των συναλλαγών που πραγματοποιούν.
Από το 2027, ακόμη και μια καθημερινή πληρωμή με crypto ενδέχεται να έχει φορολογικές συνέπειες, καθιστώντας την τήρηση πλήρους ιστορικού συναλλαγών απαραίτητη για όσους δραστηριοποιούνται στην αγορά των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
