Το εξειδικευμένο σχέδιο για τη βιομηχανία με το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει τις δράσεις προς τις μηδενικές καθαρές εκπομπές στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας αναζητά μέσω των κονδυλίων ύψους 270 δις να προωθήσει με ευελιξία και ταχύτητα το «πρασίνισμα» της βιομηχανίας.
Η πρωτοβουλία αποτελεί για πολλούς απάντηση στην αμερικανική Πράξη Μείωσης του Πληθωρισμού (IRA) ύψους 369 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία στοχεύει μεταξύ άλλων στην ενέργεια και στο κλίμα αλλά επικρίθηκε στην Ευρώπη για το γεγονός ότι έδωσε κίνητρα στις αυτοκινητοβιομηχανίες της ΕΕ να μεταφέρουν την παραγωγή τους εκτός. Κάποιοι άλλοι, θεωρούν ότι η ευρωπαϊκή κίνηση έρχεται και ως αντίδραση στις κινεζικές επιδοτήσεις για την παραγωγή πράσινων τεχνολογιών και πρώτων υλών που εξαρτώνται από αυτές. Σε κάθε περίπτωση, το βιομηχανικό σχέδιο για την Πράσινη Συμφωνία αποτελεί συνέχεια των πολιτικών που καθόρισε η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και παρουσιάστηκε το 2019 με σκοπό την εφαρμογή δέσμης μέτρων τη μείωση των καθαρών εκπομπών GHG της Ένωσης κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.
Η καινοτομία που εισάγει το σχέδιο δεν είναι η χρηματοδότηση αυτή καθαυτή καθώς πρόκειται για χρήματα που ήδη υπάρχουν και όχι για νέες, φρέσκες επιδοτήσεις (κάτι που μπορεί να αλλάξει εάν καταστεί απαραίτητο) αλλά ο τρόπος υλοποίησης των δράσεων.
«Μιλάμε για ένα καλάθι λύσεων» που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να επιλέγουν χρήματα από τον υπάρχοντα προϋπολογισμό της ΕΕ και το ταμείο ανάκαμψης από τον κορονοϊό, εξήγησε ο Τιερί Μπρετόν, Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς της ΕΕ, λέγοντας ότι η έκταση της χρηματοδότησης που θα είναι διαθέσιμη για κάθε χώρα θα καθοριστεί με βάση μια «αξιολόγηση των αναγκών» που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Συνολικά, το νέο Βιομηχανικό Σχέδιο Πράσινης Συμφωνίας θα δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για να ευδοκιμήσουν οι καθαρές μηδενικές βιομηχανίες στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει ένα προβλέψιμο και απλουστευμένο ρυθμιστικό περιβάλλον, τη βελτίωση των δεξιοτήτων και ανοικτό εμπόριο για ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού και επιτάχυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Ως προς το τελευταίο σκέλος, στόχος είναι να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού εντός της ενιαίας αγοράς, καθιστώντας παράλληλα ευκολότερο για τα κράτη μέλη να χορηγούν τις αναγκαίες ενισχύσεις για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα διαβουλευθεί με τα κράτη μέλη σχετικά με ένα τροποποιημένο προσωρινό πλαίσιο κρίσης και μετάβασης για τις κρατικές ενισχύσεις και θα αναθεωρήσει τον γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία υπό το πρίσμα της Πράσινης Συμφωνίας, αυξάνοντας τα όρια κοινοποίησης για τη στήριξη πράσινων επενδύσεων.
Οι δρομολογούμενες αλλαγές προσβλέπουν και στον περαιτέρω εξορθολογισμό και την απλούστευση της έγκρισης έργων που σχετίζονται με τα Σημαντικά Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) ενώ η Επιτροπή θα διευκολύνει επίσης τη χρήση υφιστάμενων ενωσιακών κονδυλίων για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας, της κατασκευής και της διάθεσης καθαρών τεχνολογιών.
Για τη στήριξη των επενδύσεων στην κατασκευή τεχνολογιών καθαρών μηδενικών εκπομπών διερευνώνται επίσης τρόποι για την επίτευξη μεγαλύτερης κοινής χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ, με βάση μια εν εξελίξει αξιολόγηση των επενδυτικών αναγκών.
Το ευρωπαϊκό Βιομηχανικό Σχέδιο για την Πράσινη Συμφωνία πρόκειται να συζητηθεί στις συνόδους κορυφής της ΕΕ στις 9-10 Φεβρουαρίου και στις 24-25 Μαρτίου
