Νεκροί από την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν τα ξημερώματα σήμερα Παρασκευή είναι ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της χώρας Μοχάμεντ Μπαγκερί και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης Χουσεΐν Σαλαμί. Τα ιρανικά πρακτορεία Mehr και Tasnim μετέδωσαν αρχικά τον θάνατο του Χουσεΐν Σαλαμί, ενώ στη συνέχεια το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Irna επιβεβαίωσε του Μοχάμεντ Μπαγκερί. Το Irna μετέδωσε επίσης ότι φλόγες έβγαιναν νωρίτερα από την έδρα των Φρουρών της Επανάστασης στο ανατολικό τμήμα της Τεχεράνης. Παράλληλα το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο ανέφερε ότι οι πυρηνικοί επιστήμονες Φερεϊντούν Αμπασί-Νταβανί και Μοχαμάντ Μεχντί Τεχρανσί σκοτώθηκαν στα ισραηλινά πλήγματα.
Το χρονικό της επίθεσης
Το Ισραήλ προχώρησε σήμερα σε σειρά αεροπορικών βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν, βάζοντας στο στόχαστρο τουλάχιστον μια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου, για να σταματήσει -όπως υποστηρίζει- την προσπάθεια του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η επίθεση διεξήχθη ενώ οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ισλαμική Δημοκρατία για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Μάλιστα, ο έκτος κύκλος τους -θεωρητικά τουλάχιστον- διεξάγεται στη Μούσκατ, την πρωτεύουσα του Ομάν, μεθαύριο Κυριακή.
Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, εξαπολύθηκαν «δεκάδες» πλήγματα εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη τη χώρα. Η μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ (κεντρικά) ειδικά έγινε «πολλές φορές» στόχος, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, η οποία μετέδωσε πλάνα στα οποία εικονίζεται πυκνός καπνός να υψώνεται από την εγκατάσταση.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πως ακούστηκαν «ισχυρές εκρήξεις» στην πρωτεύουσα, ότι υπάρχουν νεκροί άμαχοι σε πολυκατοικίες και ότι το αρχηγείο των Φρουρών της Επανάστασης φλεγόταν.
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις από την πλευρά τους διεμήνυσαν πως θα υπάρχει «ισχυρή ανταπόδοση» στην επίθεση του Ισραήλ.
Το Ιράν έκλεισε τον εναέριο χώρο του αφού αρχικά διέκοψε πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο «Ιμάμης Χομεϊνί», ενώ η αντιαεροπορική άμυνα επιχείρηση στο «100% των δυνατοτήτων της», σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση. Το Ιράκ, που γειτονεύει με το Ιράν, επίσης έκλεισε τον εναέριο χώρο του κι ανέστειλε τις πτήσεις σε όλα τα αεροδρόμιά του.
Το Ισραήλ έπληξε «την καρδιά του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα το οποίο δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ενώ η «πρώτη φάση» της επιχείρησης ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με πηγή του AFP στον ισραηλινό στρατό, θα διαρκέσει «όσο χρειαστεί», διεμήνυσε ο κ. Νετανιάχου.
Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλη την επικράτεια μετά τα «προληπτικά πλήγματα», προειδοποιώντας πως αναμένονται ευρύτερα ιρανικά αντίποινα από «προηγούμενα», με πυραύλους και drones, «στο άμεσο μέλλον».
Οι τιμές του πετρελαίου έκαναν άλμα 12% στις ασιατικές αγορές λόγω των ανησυχιών για έντονες αναταράξεις στον εφοδιασμό των αγορών.
Στις ΗΠΑ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να προεδρεύσει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας μετά τους βομβαρδισμούς, στους οποίους η Ουάσινγκτον δεν ενεπλάκη, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κι άλλους αμερικανούς αξιωματούχους.
Το Ισραήλ επιχειρηματολόγησε στις ΗΠΑ πως η επιχείρηση εναντίον του Ιράν ήταν «απαραίτητη για την άμυνά του», σύμφωνα με τον αμερικανό ΥΠΕΞ Ρούμπιο, που προειδοποίησε την Τεχεράνη εναντίον της στοχοποίησης «αμερικανικών συμφερόντων».
Ο Ντόναλντ Τραμπ, που ανέλαβε πρωτοβουλία τον Απρίλιο για να αρχίσουν έμμεσες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, προειδοποίησε χθες πως το Ισραήλ θα μπορούσε όντως να πλήξει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Μπροστά στον κίνδυνο «μαζικής σύγκρουσης» στη Μέση Ανατολή, η Ουάσινγκτον απομάκρυνε μέρος του διπλωματικού προσωπικού της, ειδικά στο Ιράκ.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Η Τεχεράνη δεν αναγνωρίζει το κράτος του Ισραήλ. Το εβραϊκό κράτος θεωρεί το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας υπαρξιακή απειλή. Το Ιράν διεμήνυσε προχθές Τετάρτη ότι σκοπεύει να πλήξει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης .
Δυτικές χώρες και το Ισραήλ, ορκισμένος εχθρός του Ιράν και κατά ειδικούς η μοναδική δύναμη με πυρηνικά όπλα στη Μέση Ανατολή, ερίζουν εδώ και δεκαετίες ότι η Τεχεράνη θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Το Ιράν διαψεύδει πάγια πως έχει τέτοιες στρατιωτικές φιλοδοξίες, όμως επιμένει πως είναι δικαίωμά του να έχει πυρηνικό πρόγραμμα, ιδίως για ενεργειακούς σκοπούς, δυνάμει της σύμβασης για τη μη διάδοση (NTP) των πυρηνικών όπλων, στην οποία είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Ο εμπλουτισμός ουρανίου χαρακτηρίζεται βασικό εμπόδιο στις έμμεσες συνομιλίες με σκοπό να συμφωνηθεί περιορισμός του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας με αντάλλαγμα την άρση μέρους των κυρώσεων στη χώρα.
Η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί το Ιράν να τον εγκαταλείψει εντελώς. Η Τεχεράνη απορρίπτει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, τονίζει πως αυτό «δεν είναι διαπραγματεύσιμο».
Το Ιράν δήλωσε αποφασισμένο να αυξήσει «σημαντικά» την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου, με την προσεχή κατασκευή νέας μονάδας για αυτό, σε αντίδραση για την υιοθέτηση χθες Πέμπτη από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) απόφασης καταδίκης της «μη τήρησης» υποχρεώσεών του.
Κατά τον ΔΟΑΕ, το Ιράν είναι το μοναδικό κράτος στον κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα που εμπλουτίζει ουράνιο σε υψηλό επίπεδο (60%), πολύ πάνω από το όριο του 3,67% που είχε οριστεί στη διεθνή συμφωνία του 2015 –επισήμως το κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ)–, από το οποίο αποχώρησαν μονομερώς οι ΗΠΑ το 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία. Για να κατασκευαστεί ατομική βόμβα ο εμπλουτισμός πρέπει να φθάσει το 90%, κατά την ίδια πηγή.
Το 2015, το Ιράν και οι μεγάλες δυνάμεις κατέληξαν σε εκείνη την ιστορική συμφωνία έπειτα από τρία χρόνια δύσκολων, επίπονων διαπραγματεύσεων.
