Η Fitch Ratings αναβάθμισε τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας εκδότη (Long-Term Issuer Default Rating – IDR) της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) σε «BB» από «BB-», ενώ αναβάθμισε και το Αυτόνομο Πιστωτικό Προφίλ (Standalone Credit Profile – SCP) σε «bb» από «bb-». Οι προοπτικές (Outlook) της αξιολόγησης παραμένουν Σταθερές (Stable).
Η αναβάθμιση αντανακλά την εκτίμηση της Fitch ότι η επιταχυνόμενη επέκταση της ΔΕΗ στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) έως το 2030 θα ενισχύσει το επιχειρηματικό της προφίλ, μέσω μεγαλύτερης γεωγραφικής διαφοροποίησης, καλύτερης ενοποίησης της παραγωγής με την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και μείωσης της εξάρτησης από τις παραδοσιακές θερμικές μονάδες. Παρότι η στρατηγική ανάπτυξης θα περιορίσει ελαφρώς τη συμβολή των ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων στα κέρδη, η Fitch εκτιμά ότι η συνολική επίδραση στην πιστοληπτική εικόνα θα είναι θετική.
Η στρατηγική αυτή ενέχει σημαντικό εκτελεστικό κίνδυνο και θα οδηγήσει σε διατηρήσιμα αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές (FCF) και σε προσωρινή αύξηση του δανεισμού. Ωστόσο, η Fitch θεωρεί ότι οι δείκτες μόχλευσης της ΔΕΗ θα παραμείνουν συμβατοί με αξιολόγηση «BB», ιδίως μετά την αναθεώρηση προς τα πάνω της δυνατότητας ανάληψης χρέους. Η αναβάθμιση στηρίζεται επίσης στη δημόσια χρηματοοικονομική πολιτική της εταιρείας, η οποία προβλέπει ότι ο δείκτης καθαρού δανεισμού προς EBITDA θα διατηρηθεί κάτω από 3,5 φορές έως το 2028.
Βασικοί παράγοντες της αξιολόγησης
Μεγαλύτερη κλίμακα, διαφοροποίηση και ενοποίηση
Η στρατηγική έως το 2030 επιταχύνει τη μετατροπή της ΔΕΗ σε έναν μεγαλύτερο και περισσότερο διαφοροποιημένο ολοκληρωμένο ενεργειακό όμιλο, με ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στην καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και στις δραστηριότητες προμήθειας.
Έως το 2030, η εγκατεστημένη παραγωγική βάση του Ομίλου αναμένεται να διπλασιαστεί σε σχέση με το 2025. Παράλληλα, θα ενισχυθεί σημαντικά η γεωγραφική διαφοροποίηση μέσω επέκτασης στις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (CSEE), μειώνοντας την εξάρτηση από την Ελλάδα και τη Ρουμανία.
Η ΔΕΗ αναπτύσσει επίσης νέες δραστηριότητες σε τομείς υψηλής ζήτησης, όπως τα data centers, παρέχοντας συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) και εκμισθώνοντας μη πληροφοριακές υποδομές.
Το 69% του επενδυτικού προγράμματος ύψους 24 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, που παρουσιάστηκε τον Μάιο, κατευθύνεται στις ολοκληρωμένες δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας.
Η στρατηγική αυτή ευθυγραμμίζεται με τις ευνοϊκές μακροπρόθεσμες προοπτικές αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς στην περιοχή CSEE, ενισχύοντας την ισορροπία μεταξύ παραγωγής και προμήθειας, διαφοροποιώντας τα κέρδη και στηρίζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ως αποτέλεσμα, η Fitch αύξησε κατά 0,5 φορές την εκτίμησή της για τη δυνατότητα ανάληψης χρέους της ΔΕΗ, με αρνητικό όριο ευαισθησίας τις 5 φορές για αξιολόγηση «BB».
Κίνδυνοι εκτέλεσης και εξάρτηση από το θεσμικό πλαίσιο
Η ΔΕΗ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικούς κινδύνους που σχετίζονται με:
- την ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ και ευέλικτης παραγωγής,
- την έγκαιρη απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων,
- την ανάκτηση κεφαλαίου κίνησης από κρατικές απαιτήσεις,
- καθώς και τη χρηματοδότηση περίπου του 31% των συνολικών κεφαλαιακών αναγκών μέσω των αγορών χρέους, συμπεριλαμβανομένων υβριδικών τίτλων.
Η αναβάθμιση προϋποθέτει την επιτυχή υλοποίηση του επιχειρηματικού σχεδίου, τη διατήρηση υποστηρικτικού θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα και τη Ρουμανία και τη συνέχιση της χρηματοοικονομικής πολιτικής για καθαρό δανεισμό κάτω από 3,5 φορές το EBITDA.
Οι ΑΠΕ και οι ευέλικτες μονάδες αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης
Η παραγωγή από ΑΠΕ αποτελεί τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της ΔΕΗ, υποστηριζόμενη από ιδιαίτερα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο έργων 22 GW, εκ των οποίων 12 GW αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως το 2030.
Η ορατότητα έως το 2028 θεωρείται ιδιαίτερα υψηλή, καθώς το σύνολο των έργων βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή, είναι έτοιμο προς κατασκευή ή βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία.
Οι επενδύσεις σε ευέλικτες μονάδες παραγωγής, αποθήκευση ενέργειας και νέες μονάδες φυσικού αερίου ενισχύουν την αξιοπιστία του συστήματος, περιορίζουν τη μεταβλητότητα των τιμών και μειώνουν την έκθεση στον άνθρακα.
Η Fitch εκτιμά ότι οι ΑΠΕ θα συνεισφέρουν περίπου 32% του EBITDA έως το 2028, έναντι περίπου 13% το 2025.
Η ευέλικτη παραγωγή ενισχύει την κερδοφορία
Η ευέλικτη παραγωγή βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΔΕΗ, καθώς συμβάλλει στον περιορισμό της μεταβλητότητας των τιμών, του κινδύνου περικοπών παραγωγής και των πιέσεων στην επάρκεια ισχύος στην περιοχή.
Μεταξύ των σημαντικότερων έργων περιλαμβάνονται:
- η νέα μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου στην Αλεξανδρούπολη,
- η μετατροπή της Πτολεμαΐδας V από λιγνίτη σε φυσικό αέριο,
- νέα μονάδα αιχμής στη Ρουμανία,
- καθώς και η απόσυρση παλαιών και λιγότερο αποδοτικών μονάδων φυσικού αερίου.
Παράλληλα, έως το 2030 προβλέπεται ανάπτυξη περίπου 0,8 GW συστημάτων μπαταριών και 0,5 GW αντλησιοταμιευτικών έργων, τα οποία θα αυξήσουν την ευελιξία του συστήματος και θα δημιουργήσουν πρόσθετα έσοδα από υπηρεσίες εξισορρόπησης.
Μειώνεται η συμμετοχή των ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων
Η συμβολή των ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων αναμένεται να περιοριστεί περίπου στο 29% του EBITDA έως το 2028, από 38% το 2025, καθώς η ΔΕΗ κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων στις ΑΠΕ και στις ευέλικτες μονάδες.
Η ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση θα συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό από τις μη ρυθμιζόμενες δραστηριότητες.
Παράλληλα, η παραγωγή από πετρελαϊκές μονάδες στα νησιά θα μειωθεί, καθώς οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και οι ΑΠΕ θα αντικαταστήσουν τις παλαιές εγκαταστάσεις.
Η Fitch επισημαίνει ότι αυτό διαφοροποιεί τη ΔΕΗ από πολλές δυτικοευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας που επενδύουν περισσότερο στα δίκτυα, περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητα ανάληψης επιπλέον χρέους.
Οι επενδύσεις αυξάνουν προσωρινά τη μόχλευση
Η επιτυχής άντληση 4,5 δισ. ευρώ μέσω αύξησης κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης ιδίων μετοχών ύψους 250 εκατ. ευρώ, ενισχύει σημαντικά τον ισολογισμό της ΔΕΗ και περιορίζει τον χρηματοδοτικό κίνδυνο.
Ωστόσο, το εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα θα διατηρήσει τις ελεύθερες ταμειακές ροές σε έντονα αρνητικά επίπεδα και θα οδηγήσει τον δείκτη μόχλευσης έως τις 5,4 φορές το 2028, πάνω από το όριο ευαισθησίας των 5 φορές, πριν ακολουθήσει σταδιακή αποκλιμάκωση καθώς τίθενται σε λειτουργία τα νέα έργα.
Η Fitch θεωρεί ότι η προσωρινή επιβάρυνση δεν επηρεάζει την αξιολόγηση, καθώς αναμένει βελτίωση των δεικτών μετά την ολοκλήρωση των επενδύσεων.
Κίνδυνος ρευστότητας από τη Ρουμανία
Η καθυστέρηση στην καταβολή κρατικών αποζημιώσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού πλαφόν στις τιμές λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας στη Ρουμανία δημιούργησε σημαντικές πιέσεις στο κεφάλαιο κίνησης των προμηθευτών την περίοδο 2024-2025.
Οι αποζημιώσεις καθυστερούσαν από εννέα έως δώδεκα μήνες, αυξάνοντας τις απαιτήσεις έναντι του Δημοσίου και τις βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτικές ανάγκες.
Η ΔΕΗ είχε γνωστοποιήσει κρατικές απαιτήσεις άνω των 350 εκατ. ευρώ το 2025.
Η διοίκηση αναμένει σχεδόν πλήρη ανάκτηση των ποσών μετά την κατάργηση του μηχανισμού τον Ιούλιο του 2025 και τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις, αν και ο χρόνος πληρωμής εξακολουθεί να εξαρτάται από το Δημόσιο. Για τον λόγο αυτό η Fitch διατηρεί συντηρητικές παραδοχές στις προβλέψεις ταμειακών εισροών.
Αυτόνομη αξιολόγηση
Η Fitch θεωρεί ότι το ιστορικό κρατικής στήριξης παραμένει ισχυρό λόγω του παλαιού κρατικά εγγυημένου δανεισμού της ΔΕΗ, αν και η σημασία του μειώνεται σταδιακά.
Εκτιμά επίσης ότι ο κίνδυνος μετάδοσης είναι υψηλός, λόγω της έκθεσης ελληνικών τραπεζών και υπερεθνικών οργανισμών στη ΔΕΗ.
Ωστόσο, η συμμετοχή του Δημοσίου 33,4%, χωρίς ειδικά δικαιώματα διοίκησης ή ψήφου, δεν θεωρείται επαρκής ώστε να δικαιολογεί κρατική ενίσχυση στην αξιολόγηση.
Για τον λόγο αυτό η Fitch αξιολογεί τη ΔΕΗ αποκλειστικά με βάση τα δικά της θεμελιώδη μεγέθη, διατηρώντας την αξιολόγηση «BB», ίδια με το αυτόνομο πιστωτικό της προφίλ.
