Οι ηπιότερες κινήσεις της Ουάσιγκτον και η κατοχύρωση κερδών έβαλαν «φρένο» στο ράλι – Γιατί το Brent δεν εκτοξεύθηκε στα 120-150 δολάρια και ποιος κίνδυνος παραμένει στα Στενά του Ορμούζ
Με σημαντικές απώλειες έκλεισαν τη Δευτέρα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, διακόπτοντας το ανοδικό σερί των προηγούμενων ημερών. Οι επενδυτές προχώρησαν σε κατοχύρωση κερδών, ενώ παράλληλα αξιολόγησαν ως ηπιότερο από τις αρχικές προσδοκίες το πρώτο κύμα των νέων αμερικανικών μέτρων κατά του Ιράν.
Το Brent υποχώρησε κατά 2,22 δολάρια ή 2,35% και διαμορφώθηκε στα 92,17 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό WTI έκλεισε στα 85,01 δολάρια, καταγράφοντας πτώση 2,05 δολαρίων ή περίπου 2,35%.
Για το Brent ήταν η μεγαλύτερη ημερήσια πτώση των τελευταίων περίπου τριών εβδομάδων, έπειτα από δύο συνεχόμενες εβδομάδες ισχυρών κερδών.
Το ράλι των προηγούμενων ημερών
Μόνο την προηγούμενη εβδομάδα, το Brent είχε ενισχυθεί κατά 6,39%, ενώ το WTI είχε καταγράψει άνοδο 5,66%. Το αδιέξοδο στις επαφές ΗΠΑ–Ιράν και οι περιορισμένες διελεύσεις πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ είχαν ενισχύσει τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά.
Η αγορά είχε αρχίσει να ενσωματώνει στις τιμές ένα υψηλό γεωπολιτικό ασφάλιστρο, καθώς οι επενδυτές προετοιμάζονταν για το ενδεχόμενο γενικευμένων αμερικανικών κυρώσεων και περαιτέρω περιορισμού των ιρανικών εξαγωγών.
Οι τελευταίες ανακοινώσεις από την Ουάσιγκτον, ωστόσο, δεν επιβεβαίωσαν προς το παρόν το πιο επιθετικό σενάριο. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε αποκλιμάκωση των τιμών, χωρίς όμως να εξαφανίσει τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια.
Οι νέες κινήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν
Στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρέθηκαν οι ανακοινώσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, για τη νέα εκστρατεία οικονομικής πίεσης κατά της Τεχεράνης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύουν στην περαιτέρω απομόνωση του Ιράν από την παγκόσμια οικονομία, επικεντρώνοντας τις ενέργειές τους σε πέντε κρίσιμους τομείς: ναυτιλία, τεχνολογία, αεροπορία, χρυσό και ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Παράλληλα, ανακοινώθηκαν κυρώσεις σε περίπου 60 φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις και πλοία που φέρονται να συνδέονται με το Ιράν και τα δίκτυα χρηματοδότησής του.
Η κυβέρνηση Τραμπ, όμως, δεν ενεργοποίησε άμεσα τις σαρωτικές δευτερογενείς κυρώσεις που θα μπορούσαν να πλήξουν χώρες, τράπεζες και μεγάλες εταιρείες οι οποίες εξακολουθούν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη.
Γιατί ανακουφίστηκαν προσωρινά οι αγορές
Ο Σκοτ Μπέσεντ εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν αρχικά ένα χρονικό περιθώριο σε επιχειρήσεις και κυβερνήσεις για να περιορίσουν ή να διακόψουν τις συναλλαγές τους με το Ιράν. Στη συνέχεια, η Ουάσιγκτον θα μπορεί να προχωρήσει γρήγορα σε αυστηρότερα μέτρα.
Η προσέγγιση αυτή ερμηνεύθηκε από την αγορά ως ένδειξη ότι οι αμερικανικές κυρώσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά και όχι με έναν αιφνιδιαστικό τρόπο που θα μπορούσε να διαταράξει απότομα την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι στο πρώτο κύμα των μέτρων δεν συμπεριλήφθηκαν μεγάλες κινεζικές επιχειρήσεις και τράπεζες, παρά το γεγονός ότι η Κίνα αποτελεί τον βασικό αγοραστή ιρανικού πετρελαίου.
Η απουσία άμεσων κυρώσεων κατά σημαντικών κινεζικών οντοτήτων περιόρισε τον φόβο για ξαφνικό αποκλεισμό μεγάλων ποσοτήτων αργού από την αγορά. Παράλληλα, μείωσε προσωρινά τον κίνδυνο μιας νέας εμπορικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Παραμένει η απειλή στα Στενά του Ορμούζ
Παρά την πτώση των τιμών, ο μεγαλύτερος γεωπολιτικός κίνδυνος εξακολουθεί να εντοπίζεται στα Στενά του Ορμούζ. Πριν από την έναρξη της πολεμικής κρίσης, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία ναυσιπλοΐας που επικαλείται το Reuters, λιγότερα από 20 εμπορικά πλοία κατάφεραν να διασχίσουν τα Στενά μέσα στο Σαββατοκύριακο. Οι περιορισμοί στην κυκλοφορία εξακολουθούν επομένως να επηρεάζουν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Πετρέλαιο, πάντως, συνεχίζει να περνά από την περιοχή, έστω με μεγαλύτερο κόστος και αυξημένο κίνδυνο. Η συνέχιση αυτών των ροών λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι σε μία ανεξέλεγκτη εκτίναξη των τιμών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ, ανέφερε ότι η εταιρεία εξακολουθεί να μεταφέρει επικερδώς φορτία μέσω των Στενών. Οι μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρουν παραγωγοί του Περσικού Κόλπου φέρονται να υπερκαλύπτουν τα αυξημένα έξοδα μεταφοράς και ασφάλισης.
Την ίδια στιγμή, η ιρακινή SOMO και η QatarEnergy συνεχίζουν να προσφέρουν φορτία αργού προς φόρτωση από εγκαταστάσεις που βρίσκονται εντός των Στενών.
Γιατί το Brent δεν έφτασε στα 120-150 δολάρια
Το γεγονός ότι συνεχίζονται, έστω και περιορισμένα, οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί το Brent παραμένει κοντά στα 90 δολάρια και δεν έχει εκτοξευθεί στην περιοχή των 120 έως 150 δολαρίων το βαρέλι.
Σύμφωνα με τον αναλυτή της SEB, Μπιάρνε Σίλντροπ, οι σημερινές τιμές δείχνουν ότι σημαντικές ποσότητες πετρελαίου εξακολουθούν να φτάνουν στην παγκόσμια αγορά. Το σκηνικό θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά μόνο σε περίπτωση πλήρους διακοπής των διελεύσεων.
Το πλέον επικίνδυνο σενάριο θα ήταν μια προσπάθεια του Ιράν να κλείσει ολοκληρωτικά τα Στενά του Ορμούζ με τη χρήση πυραύλων και drones. Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε απότομα την προσφορά, θα εκτόξευε τα ναύλα και τα ασφάλιστρα και θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Η πρόβλεψη της Morgan Stanley για τα 100 δολάρια
Η Morgan Stanley έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα πάνω την εκτίμησή της για το Brent. Η επενδυτική τράπεζα προβλέπει ότι η τιμή του θα μπορούσε να φτάσει στο υψηλότερο σημείο της, κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, κατά το τέταρτο τρίμηνο.
Η πρόβλεψη στηρίζεται στη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, στους περιορισμούς της ναυσιπλοΐας και στον κίνδυνο αυστηρότερων κυρώσεων σε βάρος χωρών και επιχειρήσεων που διατηρούν οικονομικές σχέσεις με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι προς το παρόν δεν εξετάζεται μια δεύτερη αποδέσμευση ποσοτήτων πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.
Τα τρία ερωτήματα που θα κρίνουν τις τιμές
Μετά τη διόρθωση της Δευτέρας, το ενδιαφέρον των επενδυτών μεταφέρεται από τις αμερικανικές εξαγγελίες στην εφαρμογή των νέων μέτρων. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από το πότε θα ενεργοποιηθούν οι δευτερογενείς κυρώσεις, ποιες χώρες και εταιρείες θα βρεθούν στο στόχαστρο και πώς θα αντιδράσει η Τεχεράνη.
Το σημαντικότερο ερώτημα παραμένει τι θα συμβεί στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Όσο πετρέλαιο συνεχίζει να περνά από τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο, οι τιμές μπορούν να συγκρατούνται κοντά στα σημερινά επίπεδα. Μια πλήρης διακοπή, όμως, θα μπορούσε να ανατρέψει μέσα σε λίγες ώρες τις ισορροπίες στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
