Αναδρομικά, γονικές παροχές για κάλυψη τεκμηρίων, δηλώσεις αποβιωσάντων και φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού – Οι υποχρεώσεις που πρέπει να κλείσουν πριν από το τέλος του 2026
Προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 έχουν χιλιάδες φορολογούμενοι για να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες απέναντι στην Εφορία και να αποφύγουν πρόσθετους φόρους ή πρόστιμα.
Οι υποχρεώσεις αφορούν μισθωτούς και συνταξιούχους που εισέπραξαν αναδρομικά μέσα στο 2025, φορολογουμένους που χρειάζονται χρηματικές γονικές παροχές για την κάλυψη τεκμηρίων, κληρονόμους προσώπων που απεβίωσαν, αλλά και όσους μετέφεραν τη φορολογική κατοικία τους στο εξωτερικό.
Οι περισσότερες διαδικασίες πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, ωστόσο κάθε κατηγορία ακολουθεί διαφορετική διαδρομή και απαιτεί ξεχωριστή προσοχή.
Αναδρομικά μισθών και συντάξεων
Μισθωτοί, συνταξιούχοι, γιατροί του ΕΣΥ και άλλες κατηγορίες φορολογουμένων που εισέπραξαν μέσα στο 2025 αναδρομικά ποσά πρέπει να υποβάλουν τις σχετικές τροποποιητικές δηλώσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα στο οποίο ανάγονται τα ποσά. Η φορολόγηση δεν γίνεται συνολικά στο έτος είσπραξης, αλλά χωριστά για κάθε έτος στο οποίο ανήκουν τα αναδρομικά.
Αυτό σημαίνει ότι ο φορολογούμενος πρέπει να υποβάλει διαφορετική τροποποιητική δήλωση για κάθε φορολογικό έτος που αφορούν τα ποσά. Για τα αναδρομικά από το φορολογικό έτος 2015 και μετά, η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.
Ο ενδιαφερόμενος συνδέεται στον λογαριασμό του στην ψηφιακή πύλη myAADE και επιλέγει το αντίστοιχο έτος υποβολής. Εάν, για παράδειγμα, τα αναδρομικά αφορούν εισοδήματα του 2023, θα πρέπει να επιλέξει το έτος υποβολής δήλωσης 2024.
Στη συνέχεια επιλέγει «Τροποποιητική δήλωση» και «Δήλωση Αναδρομικών Ε1». Τα σχετικά ποσά εμφανίζονται συνήθως προσυμπληρωμένα στους αντίστοιχους κωδικούς, αλλά απαιτείται οριστική υποβολή της δήλωσης από τον φορολογούμενο.
Πώς πληρώνεται ο φόρος των αναδρομικών
Μετά την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό σημείωμα. Ο πρόσθετος φόρος μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ έως το τέλος Ιανουαρίου 2027 ή να ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση έως 24 δόσεων.
Για τους συνταξιούχους προβλέπεται επιπλέον η δυνατότητα εξόφλησης της οφειλής σε έως 48 μηνιαίες δόσεις, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης στην αρμόδια φορολογική υπηρεσία.
Στις εμπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις που αφορούν αναδρομικά ποσά και υποβάλλονται έως το τέλος του έτους δεν επιβάλλεται πρόστιμο. Αντίθετα, η εκπρόθεσμη υποβολή μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Γονικές παροχές χρημάτων για την κάλυψη τεκμηρίων
Προθεσμία έως το τέλος του έτους έχουν και όσοι επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν χρηματικές γονικές παροχές για να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης ή αγοράς περιουσιακών στοιχείων.
Η κάλυψη μπορεί να είναι απαραίτητη όταν το τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο προκύπτει από κατοικίες, αυτοκίνητα ή άλλες δαπάνες, είναι υψηλότερο από το πραγματικό εισόδημα που δηλώνει ο φορολογούμενος.
Αντίστοιχη ανάγκη μπορεί να προκύψει μετά την αγορά ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου μεγάλης αξίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χρηματική γονική παροχή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογηθεί η προέλευση των χρημάτων.
Για να ληφθούν υπόψη τα ποσά από την Εφορία, πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί και δηλωθεί με τον προβλεπόμενο τρόπο. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να αποδεικνύεται η τραπεζική μεταφορά των χρημάτων και ο χρόνος κατά τον οποίο το ποσό τέθηκε στη διάθεση του φορολογουμένου.
Η απλή επίκληση μιας γονικής παροχής στη δήλωση εισοδήματος δεν αρκεί, εάν δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα αποδεικτικά στοιχεία και η απαιτούμενη δήλωση.
Φορολογικές δηλώσεις αποβιωσάντων από τους κληρονόμους
Οι νόμιμοι κληρονόμοι φορολογουμένων που απεβίωσαν πρέπει να υποβάλουν τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για τα ποσά που απέκτησε ο αποβιώσας μέσα στο 2025 και μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του.
Η δυνατότητα αφορά τόσο τους εξ αδιαθέτου όσο και τους εκ διαθήκης κληρονόμους και η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE.
Η διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι είναι:
Εφαρμογές → Δημοφιλείς Εφαρμογές → Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (Ε1–Ε2–Ε3).
Για να είναι δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή, πρέπει προηγουμένως να έχει ενημερωθεί το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ τόσο με την ημερομηνία θανάτου όσο και με τα στοιχεία των νόμιμων κληρονόμων.
Εφόσον τα δεδομένα δεν έχουν καταχωριστεί, οι κληρονόμοι θα πρέπει να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, δεν μπορεί να προχωρήσει η ψηφιακή υποβολή της δήλωσης.
Δηλώσεις φορολογικών κατοίκων εξωτερικού
Η τέταρτη κατηγορία αφορά όσους μετέφεραν τη φορολογική κατοικία τους εκτός Ελλάδας κατά το προηγούμενο έτος.
Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι πρέπει να υποβάλουν τη δήλωσή τους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ακολουθώντας τους κανόνες που ισχύουν για τους φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού.
Η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας δεν σημαίνει αυτόματα ότι παύει κάθε υποχρέωση απέναντι στην ελληνική Εφορία. Εάν ο φορολογούμενος απέκτησε εισόδημα στην Ελλάδα, μπορεί να εξακολουθεί να έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης και φορολόγησης για το συγκεκριμένο εισόδημα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην ορθή ενημέρωση του φορολογικού μητρώου και στην καταχώριση των στοιχείων του φορολογικού εκπροσώπου, όπου αυτό απαιτείται.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Όσοι έχουν μία από τις παραπάνω εκκρεμότητες θα πρέπει να ελέγξουν έγκαιρα τα στοιχεία τους στο myAADE και να μην περιμένουν τις τελευταίες ημέρες του Δεκεμβρίου.
Τυχόν λάθη στα προσυμπληρωμένα ποσά, ελλείψεις στο φορολογικό μητρώο ή καθυστερήσεις στην έκδοση δικαιολογητικών μπορεί να εμποδίσουν την εμπρόθεσμη ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου αφορά διαφορετικές δηλώσεις, αλλά έχει κοινή σημασία: μετά την εκπνοή της, ενδέχεται να προκύψουν πρόστιμα, προσαυξήσεις ή προβλήματα στην αναγνώριση ποσών που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τεκμηρίων.
