Σε μια παλιά τεχνολογία για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και τη συμμόρφωση με αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανονισμούς επιστρέφει η ναυτιλιακή βιομηχανία και στο πλαίσιο αυτό η Maersk υπέγραψε συμφωνία για την εγκατάσταση του πρώτου ιστίου σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Το ιστίο, ένα πανί με ρότορα ύψους 35 μέτρων, σχεδιασμένο από τη βρετανική εταιρεία Anemoi, θα τοποθετηθεί εκ των υστέρων σε ένα μεσαίου μεγέθους πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ως πιλοτικό έργο, για να εξεταστεί εάν η τεχνολογία μπορεί να μειώσει ουσιαστικά το κόστος των αδειών καυσίμων και εκπομπών, όπως μετέδωσαν οι «Financial Times».
Ο επικεφαλής εμπορικός διευθυντής της Anemoi Νικ Κοντόπουλος δήλωσε ότι τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παρουσίαζαν μια ιδιαίτερη πρόκληση για την εγκατάσταση αιολικής ενέργειας, καθώς σχεδόν όλος ο χώρος του καταστρώματος χρησιμοποιούνταν για αποθήκευση φορτίου. «Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δεν ήταν στον πυρήνα των πιθανών εγκαταστάσεων λόγω του ζητήματος του χώρου του καταστρώματος» ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ωστόσο ότι υπήρχαν οφέλη από τη χρήση σύγχρονων ιστίων σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων: «Βρίσκονται σε πολύ εξειδικευμένες διαδρομές, επομένως γνωρίζοντας την προβλεψιμότητα του ανέμου και την ταχύτητα λειτουργίας του πλοίου, μπορείτε να στοχεύσετε σε διαδρομές με υψηλό προφίλ ανέμου, κάτι που βελτιώνει την επιχειρηματική περίπτωση και την απόδοση της επένδυσης».
Υπάρχει μικρή ομοιότητα μεταξύ των ιστίων περιστροφής που εγκαθίστανται από την Anemoi και των παραδοσιακών πανιών που κρεμιούνται από τους ιστούς, η χρήση των οποίων χρονολογείται από την αρχαιότητα. Η τεχνολογία χρησιμοποιεί ένα φυσικό φαινόμενο, γνωστό ως «φαινόμενο Magnus», σύμφωνα με το οποίο τα περιστρεφόμενα αντικείμενα δημιουργούν πρόωση, για να ωθήσουν το πλοίο προς τα εμπρός. Σύμφωνα με την Anemoi, τα ιστία περιστροφής μπορούν να λειτουργούν σε τρικυμίες και ταχύτητες ανέμου έως και 35 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Το ιστίο περιστροφής θα τοποθετηθεί στο μπροστινό μέρος του πλοίου στο πλοίο Maersk και θα στερεωθεί σε όρθια θέση. Άλλα συστήματα που κατασκευάζει η Anemoi μπορούν να διπλωθούν, όταν ένα πλοίο φτάνει στο λιμάνι.
Ο Όλε Γκράα Γιάκομπσεν, επικεφαλής τεχνολογίας στόλου στη Maersk, δήλωσε ότι η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ναυτιλίας εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο είδε το έργο «ως μια πολύτιμη ευκαιρία για να αποκτήσει πρακτική εμπειρία και να αξιολογήσει τη σημασία του για τον στόλο και για τη ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων ευρύτερα».
Ο Γκάβιν Όλραϊτ, γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ένωσης Αιολικών Πλοίων, δήλωσε ότι υπήρξε σταθερή αύξηση του ενδιαφέροντος για τις τεχνολογίες αιολικής πρόωσης, καθώς οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί για τη ναυτιλία αυστηροποιούνται.
Παράλληλα, αναπτύσσονται διάφορες άλλες τεχνολογίες αιολικής πρόωσης, συμπεριλαμβανομένων των αναδιπλούμενων πτυσσόμενων πανιών και των πτερύγων αναρρόφησης.
Η ΕΕ έχει συμπεριλάβει τον ναυτιλιακό τομέα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών της από το 2024 και έχει εισαγάγει νέους κανόνες που απαιτούν από τους πλοιοκτήτες να μειώσουν την ένταση των εκπομπών των καυσίμων που χρησιμοποιούν. Εν τω μεταξύ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός διαπραγματεύεται νέους κανόνες εκπομπών για τον τομέα, παρά τις βαθιές διαιρέσεις σχετικά με το επίπεδο φιλοδοξίας, με ισχυρή αντίδραση από τις ΗΠΑ στην προσπάθεια απαλλαγής από τον άνθρακα.
Η ναυτιλία αντιπροσωπεύει επί του παρόντος περίπου το 3% των παγκόσμιων ετήσιων εκπομπών άνθρακα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν περίπου 110 εμπορικές εγκαταστάσεις σε πλοία άνω των 400 τόνων ολικής χωρητικότητας, με άλλες 80 έως 90 σε παραγγελία και περίπου 50 σε εξέλιξη, δήλωσε ο Όλραϊτ. «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει διπλασιασμό των εγκαταστάσεων κάθε χρόνο» είπε στους «Financial Times», με το υψηλότερο κόστος καυσίμων ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή να ενισχύει επίσης το ενδιαφέρον.
Τα ιστία έχουν εγκατασταθεί κυρίως σε δεξαμενόπλοια λόγω του μεγάλου διαθέσιμου χώρου στο κατάστρωμα, αλλά έχουν επίσης ενσωματωθεί σε πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου και σε πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων.
Ο Πίτερ Τζέιμσον, διευθύνων σύμβουλος της Boston Consulting Group, δήλωσε στους «Financial Times» ότι η εξοικονόμηση καυσίμων από την αιολική τεχνολογία θα μπορούσε να κυμαίνεται μεταξύ 5% και 25% ανάλογα με το πλοίο και τη διαδρομή, και ενδεχομένως υψηλότερη σε ευνοϊκές συνθήκες, συμπληρώνοντας: «Το μεγαλύτερο εμπόδιο τώρα είναι εμπορικό και όχι τεχνικό. Η εγκατάσταση αυτών των συστημάτων μπορεί να κοστίσει αρκετά εκατομμύρια δολάρια και η περίοδος αποπληρωμής μπορεί να εκτείνεται πολύ πέρα από ένα τυπικό συμβόλαιο ναύλωσης. Συχνά ο πλοιοκτήτης επωμίζεται το αρχικό κόστος, ενώ ο ναυλωτής επωφελείται από τον χαμηλότερο λογαριασμό καυσίμων, επομένως τα κίνητρα δεν είναι ευθυγραμμισμένα».
Η Anemoi εκτιμά ότι καθένα από τα πανιά του ρότορα, τα οποία συνήθως εγκαθίστανται σε ομάδες των τριών έως πέντε, εξοικονομεί περίπου έναν τόνο καυσίμου την ημέρα και περίπου τρεις τόνους εκπομπών CO₂ ανά πανί, ενώ σύμφωνα με τον Νικ Κοντόπουλο, κοστίζουν μεταξύ 600.000 και 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά έτος, εξαιρουμένου του κόστους εγκατάστασης.
