Αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις – Στο τραπέζι παράταση έως τον Μάρτιο του 2027, αλλά μέχρι νεωτέρας ισχύει το σημερινό χρονοδιάγραμμα
Σε νέα εποχή περνά η τιμολόγηση για χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση εισέρχεται στη δεύτερη και τελευταία φάση εφαρμογής της.
Με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, από την 1η Οκτωβρίου 2026 η υποχρέωση επεκτείνεται στις επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, οι οποίες καλούνται να προσαρμόσουν λογιστικά προγράμματα, εμπορικά συστήματα και διαδικασίες έκδοσης παραστατικών.
Η φορολογική διοίκηση έχει ήδη αρχίσει να αποστέλλει ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις, υπενθυμίζοντας τις ημερομηνίες που πρέπει να τηρηθούν αλλά και τις κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι επιχειρήσεις δεν αρκεί απλώς να διαβιβάζουν στοιχεία στο myDATA. Θα πρέπει πλέον το ίδιο το τιμολόγιο να εκδίδεται μέσα από αναγνωρισμένο ηλεκτρονικό μηχανισμό.
Στο τραπέζι παράταση έως την 1η Μαρτίου 2027
Παρότι η επίσημη ημερομηνία έναρξης παραμένει η 1η Οκτωβρίου 2026, στην αγορά έχει ήδη ανοίξει συζήτηση για πιθανή μετάθεση της δεύτερης φάσης.
Επαγγελματικοί και επιχειρηματικοί φορείς ζητούν περισσότερο χρόνο, κυρίως για μικρότερες επιχειρήσεις που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την προσαρμογή των λογιστικών και εμπορικών τους συστημάτων.
Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η μεταφορά της υποχρεωτικής εφαρμογής για την 1η Μαρτίου 2027.
Μέχρι όμως να υπάρξει επίσημη απόφαση, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να λειτουργούν με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα και να θεωρούν την 1η Οκτωβρίου ως ημερομηνία έναρξης της υποχρέωσης.
Ποιες επιχειρήσεις αφορά
Στη δεύτερη φάση εντάσσονται επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, όπως αυτά προκύπτουν από τη δήλωση του φορολογικού έτους που ξεκίνησε εντός του 2023.
Η υποχρέωση αφορά κυρίως συναλλαγές χονδρικής μεταξύ επιχειρήσεων, δηλαδή τις γνωστές B2B συναλλαγές στην ελληνική αγορά.
Παράλληλα, καλύπτει συναλλαγές με επιχειρήσεις τρίτων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ορισμένες συναλλαγές με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπου δεν εφαρμόζεται ήδη ειδικότερο καθεστώς ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι η απλή έκδοση ενός παραστατικού με τον παραδοσιακό τρόπο δεν θα αρκεί πλέον.
Για να θεωρείται το τιμολόγιο φορολογικά έγκυρο, θα πρέπει να έχει εκδοθεί μέσα από έναν από τους προβλεπόμενους ηλεκτρονικούς μηχανισμούς.
Η έκδοση και η διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA συνδέονται πλέον πολύ πιο στενά, περιορίζοντας τις δυνατότητες χρήσης ανεξάρτητων ή μη αναγνωρισμένων τρόπων έκδοσης.
Οι δύο τρόποι έκδοσης ηλεκτρονικού τιμολογίου
Οι επιχειρήσεις θα έχουν δύο βασικές επιλογές.
Η πρώτη είναι η χρήση πιστοποιημένου Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων.
Ο πάροχος αναλαμβάνει την έκδοση, την ηλεκτρονική διαβίβαση και τη διαχείριση του παραστατικού σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές της φορολογικής διοίκησης.
Η δεύτερη επιλογή είναι η χρήση των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp.
Μέσα από αυτές μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά τόσο η έκδοση όσο και η ταυτόχρονη διαβίβαση του παραστατικού στην πλατφόρμα myDATA.
Για μικρές επιχειρήσεις ή επαγγελματίες που εκδίδουν περιορισμένο αριθμό τιμολογίων, οι δωρεάν εφαρμογές μπορούν να αποτελέσουν μια πιο απλή λύση.
Μεταβατική περίοδος έως τις 31 Δεκεμβρίου
Το νέο πλαίσιο προβλέπει μεταβατικό διάστημα από την 1η Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου θα μπορεί να συνεχιστεί παράλληλα η χρήση των υφιστάμενων τρόπων έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών.
Υπάρχει όμως μία βασική προϋπόθεση: να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη δήλωση στο myDATA.
Η επιχείρηση πρέπει να γνωστοποιήσει ποιο σύστημα χρησιμοποιεί, δηλαδή πάροχο, ιδιοπάροχο ή την εφαρμογή timologio, και να δηλώσει ως ημερομηνία έναρξης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής τιμολόγησης το αργότερο την 1η Οκτωβρίου 2026.
Η κρίσιμη ημερομηνία της 12ης Οκτωβρίου
Για την εμπρόθεσμη υποβολή της σχετικής δήλωσης δίνεται περιθώριο έως τις 12 Οκτωβρίου 2026.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η παράλειψη ή η εκπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει επομένως να έχουν επιλέξει έγκαιρα τον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδουν τα ηλεκτρονικά τιμολόγιά τους και να έχουν ολοκληρώσει την αντίστοιχη δήλωση.
Τι πρόστιμα προβλέπονται
Το νέο σύστημα συνοδεύεται από αυστηρό καθεστώς ελέγχου.
Η μη υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή της πληροφοριακής δήλωσης αντιμετωπίζεται με τις κυρώσεις που ισχύουν για αντίστοιχες δηλωτικές παραβάσεις.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η περίπτωση κατά την οποία μια επιχείρηση εκδίδει τιμολόγιο εκτός των προβλεπόμενων ηλεκτρονικών διαδικασιών.
Σε αυτή την περίπτωση, το παραστατικό μπορεί να θεωρηθεί φορολογικά ως μη εκδοθέν.
Πρόστιμο έως 50% του ΦΠΑ
Για συναλλαγές στις οποίες επιβάλλεται ΦΠΑ, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με 50% του αναλογούντος φόρου.
Το ελάχιστο ποσό διαμορφώνεται σε 250 ή 500 ευρώ ανά έλεγχο, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί η επιχείρηση.
Για παραστατικά χωρίς ΦΠΑ, τα πρόστιμα ανέρχονται σε 500 ή 1.000 ευρώ ανά έλεγχο, επίσης ανάλογα με την κατηγορία βιβλίων και το σύστημα τήρησης.
Οι κυρώσεις καθιστούν την έγκαιρη προσαρμογή ιδιαίτερα σημαντική, ειδικά για επιχειρήσεις που εκδίδουν μεγάλο όγκο παραστατικών καθημερινά.
Υποχρεωτική και η αποδοχή ηλεκτρονικών τιμολογίων
Το νέο σύστημα δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις που εκδίδουν τιμολόγια.
Από τις 2 Μαρτίου 2026 έχει γίνει υποχρεωτική και η αποδοχή ηλεκτρονικού τιμολογίου από τον λήπτη αγαθών ή υπηρεσιών.
Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι τεχνικά έτοιμες όχι μόνο να εκδίδουν, αλλά και να παραλαμβάνουν, να καταχωρίζουν και να διαχειρίζονται ηλεκτρονικά παραστατικά από τους προμηθευτές τους.
Οι τρεις ημερομηνίες που πρέπει να προσέξουν
Το σημερινό χρονοδιάγραμμα έχει τρεις βασικούς σταθμούς.
Η 1η Οκτωβρίου 2026 είναι η ημερομηνία έναρξης της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις επιχειρήσεις της δεύτερης φάσης.
Η 12η Οκτωβρίου 2026 είναι η προθεσμία για την εμπρόθεσμη υποβολή της σχετικής δήλωσης στο myDATA.
Η 31η Δεκεμβρίου 2026 είναι η ημερομηνία ολοκλήρωσης της μεταβατικής περιόδου.
Από το νέο έτος, εφόσον δεν υπάρξει παράταση ή αλλαγή του χρονοδιαγράμματος, η ηλεκτρονική τιμολόγηση θα αποτελεί πλέον πλήρως εδραιωμένη φορολογική υποχρέωση για τις επιχειρήσεις που υπάγονται στο καθεστώς.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι επιχειρήσεις
Το βασικό ζητούμενο για τις επιχειρήσεις είναι να μην περιμένουν την τελευταία στιγμή.
Θα πρέπει να ελέγξουν αν εμπίπτουν στο νέο καθεστώς, να επιλέξουν τρόπο ηλεκτρονικής έκδοσης, να προσαρμόσουν τα λογιστικά ή εμπορικά τους συστήματα και να ολοκληρώσουν τη σχετική δήλωση στο myDATA.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην εκπαίδευση του προσωπικού, κυρίως σε επιχειρήσεις που εκδίδουν μεγάλο αριθμό τιμολογίων ή έχουν σύνθετες εμπορικές διαδικασίες.
Η μετάβαση δεν αφορά απλώς μια τεχνική αλλαγή στην έκδοση παραστατικών.
Στην πράξη σηματοδοτεί ένα νέο μοντέλο φορολογικής παρακολούθησης, όπου έκδοση, διαβίβαση και αποδοχή των τιμολογίων συνδέονται όλο και περισσότερο σε πραγματικό χρόνο με τα πληροφοριακά συστήματα της φορολογικής διοίκησης.
