Αθήνα και Παρίσι αναζητούν τρόπο για την επιστροφή των ερευνητικών πλοίων ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου – Στο παρασκήνιο Meridiam, Nexans, τράπεζες και ρυθμιστικές αρχές
Σε έναν διπλωματικό και χρηματοδοτικό αγώνα δρόμου εισέρχεται ο Great Sea Interconnector, καθώς το τέλος Οκτωβρίου αναδεικνύεται σε κρίσιμο ορόσημο για την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται σε διαβουλεύσεις για τη διαμόρφωση μιας φόρμουλας που θα επιτρέψει στα ερευνητικά πλοία να επιστρέψουν στην περιοχή, χωρίς να επαναληφθεί το σκηνικό έντασης που είχε παγώσει στο παρελθόν τις εργασίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ως πιθανή ημερομηνία για την επανέναρξη των βυθομετρικών εργασιών εξετάζεται η 26η Οκτωβρίου, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη ανακοινωθεί οριστική συμφωνία.
Το Παρίσι μπαίνει πιο βαθιά στο παιχνίδι
Η γαλλική παρουσία στον GSI έχει πλέον ενισχυθεί αποφασιστικά.
Στις 5 Αυγούστου υπεγράφη η συμφωνία για την είσοδο της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector, παράλληλα με τριμερή συμφωνία ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις έρευνες βυθού που απαιτούνται για την υλοποίηση της διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Η Meridiam έχει αποκτήσει το 66% του GSI, με τον ΑΔΜΗΕ να διατηρεί το υπόλοιπο ποσοστό.
Η νέα αυτή δομή έχει προσδώσει στο έργο σαφέστερο γαλλικό αποτύπωμα, τόσο σε επενδυτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.
Η φόρμουλα που αναζητούν Αθήνα και Παρίσι
Το δυσκολότερο κομμάτι παραμένει η έξοδος των ερευνητικών πλοίων στις περιοχές ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Στο τραπέζι βρίσκεται, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, ένα σχήμα κατά το οποίο η Nexans θα μπορούσε να ενημερώσει την τουρκική πλευρά για τις προγραμματισμένες εργασίες σε διεθνή ύδατα, ενώ παράλληλα θα απευθυνθεί στην Αθήνα για τις απαιτούμενες διαδικασίες βάσει του συμβατικού πλαισίου.
Η βασική διαφορά βρίσκεται στην ερμηνεία αυτής της επικοινωνίας.
Για την ελληνική πλευρά, μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε ενημέρωση και όχι αίτημα άδειας από την Τουρκία. Η Άγκυρα, αντίθετα, επιμένει ότι δραστηριότητες σε θαλάσσιες ζώνες τις οποίες θεωρεί μέρος της υφαλοκρηπίδας της πρέπει να προηγούνται από συντονισμό μαζί της.
Αυτό ακριβώς το χάσμα επιχειρεί να γεφυρώσει η διπλωματική συνεννόηση των τελευταίων ημερών.
Το σενάριο των δύο NAVTEX
Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται βρίσκεται και η έκδοση δύο ξεχωριστών NAVTEX, μιας από ελληνικό σταθμό και μιας από την Αττάλεια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιτρέψει στις δύο πλευρές να διατηρήσουν τις υφιστάμενες νομικές και πολιτικές τους θέσεις, χωρίς να παρεμποδιστούν οι εργασίες.
Πρόκειται, ωστόσο, για σενάριο που έχει τεθεί στη δημόσια συζήτηση και όχι για οριστικοποιημένη απόφαση.
Meridiam και τράπεζες ανοίγουν το χρηματοδοτικό κεφάλαιο
Παράλληλα με το διπλωματικό παρασκήνιο εξελίσσεται και η προσπάθεια για το χρηματοδοτικό κλείσιμο του έργου.
Η Meridiam, σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ, βρίσκεται σε συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Εθνική Τράπεζα για τη διαμόρφωση του σχήματος χρηματοδότησης του GSI.
Οι συνομιλίες αφορούν τη δομή των δανείων, τη συμμετοχή των επενδυτών με ίδια κεφάλαια και τις χρηματοδοτικές υποχρεώσεις που θα αναλάβει κάθε πλευρά.
Ο επιδιωκόμενος στόχος παραμένει το οικονομικό κλείσιμο έως το τέλος του 2026, όμως η πορεία του χρηματοδοτικού σκέλους συνδέεται άμεσα με την πρόοδο των εργασιών στο πεδίο.
Με απλά λόγια, οι τράπεζες κοιτούν το καλώδιο, αλλά το καλώδιο κοιτά πρώτα τη θάλασσα.
Γιατί οι έρευνες είναι το πραγματικό κλειδί
Η επανέναρξη των βυθομετρικών εργασιών δεν αποτελεί μια απλή τεχνική εκκρεμότητα.
Είναι το βήμα που θα δείξει εάν το έργο μπορεί να προχωρήσει πρακτικά μετά τη νέα μετοχική συμφωνία και να περάσει από τις πολιτικές και επιχειρηματικές δεσμεύσεις στη φάση της υλοποίησης.
Το προηγούμενο των ερευνών νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου έχει δείξει ότι το τεχνικό σκέλος του GSI είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις ελληνοτουρκικές διαφορές στην περιοχή.
Οι ρυθμιστές ζητούν καθαρές απαντήσεις
Την ίδια στιγμή, ανοιχτό παραμένει και το ρυθμιστικό κεφάλαιο.
Η αλλαγή της μετοχικής σύνθεσης και η είσοδος της Meridiam δημιουργούν ερωτήματα για το πώς κατανέμονται πλέον η εταιρική διοίκηση, οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις και η ευθύνη για την υλοποίηση του έργου.
Το βασικό ζήτημα είναι ποιος έχει τον τελικό έλεγχο των αποφάσεων και ποιος αναλαμβάνει το οικονομικό και επιχειρησιακό ρίσκο, καθώς ο ΑΔΜΗΕ εξακολουθεί να έχει κεντρικό ρόλο στο υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα ζητήματα πιθανών υπερβάσεων κόστους, καθώς το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν προβλέπει αυτομάτως ότι οποιαδήποτε επιπλέον επιβάρυνση πάνω από τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό θα καλυφθεί αποκλειστικά από τους επενδυτές.
Ο Οκτώβριος γίνεται μήνας-κλειδί για το καλώδιο
Το επόμενο βήμα θα κριθεί πλέον σε τρία επίπεδα ταυτόχρονα:
στη θάλασσα, με την επιστροφή ή μη των ερευνητικών πλοίων,
στη διπλωματία, με τις συνεννοήσεις Αθήνας, Παρισιού και τις αντιδράσεις της Άγκυρας,
και στις αγορές, όπου Meridiam και ΑΔΜΗΕ επιχειρούν να ολοκληρώσουν το χρηματοδοτικό σχήμα.
Εάν οι βυθομετρικές εργασίες επανεκκινήσουν στα τέλη Οκτωβρίου, ο GSI θα περάσει ίσως το σημαντικότερο τεστ από τότε που άλλαξε μετοχική σύνθεση.
Εάν όμως οι διπλωματικές διαφορές παραμείνουν άλυτες, το καλώδιο θα συνεχίσει να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους: ένα μεγάλο ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο στο χαρτί και μια δύσκολη γεωπολιτική εξίσωση στη θάλασσα.
