Νέοι κανόνες για τους servicers, υποχρεωτικές προτάσεις ρύθμισης πριν από τους πλειστηριασμούς και πρόστιμα έως 500.000 ευρώ. Ολοκληρώνεται σήμερα η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο που αφορά χιλιάδες δανειολήπτες.
Σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση των κόκκινων δανείων, στις ρυθμίσεις οφειλών και στις υποχρεώσεις των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με το νέο νομοσχέδιο που βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται σήμερα, Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις να αφορούν δυνητικά απαιτήσεις συνολικού ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να περιοριστούν οι μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες, να επιταχυνθούν οι συμφωνίες μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών και να θεσπιστούν αυστηρότεροι κανόνες διαφάνειας στον τρόπο υπολογισμού και διεκδίκησης των οφειλών.
Ωστόσο, τόσο οι εταιρείες διαχείρισης όσο και οι εκπρόσωποι των δανειοληπτών ζητούν αλλαγές, με αποτέλεσμα το τελικό περιεχόμενο των διατάξεων να παραμένει υπό διαμόρφωση.
Τι αλλάζει στις ρυθμίσεις των κόκκινων δανείων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη δημιουργία μιας πιο συγκεκριμένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά στο αίτημα ρύθμισης εντός τριών μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε έξι μήνες.
Παράλληλα, προβλέπεται ανώτατο όριο προκαταβολής 15% για τις ρυθμίσεις που εμπίπτουν στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στον περιορισμό των υπερβολικών αρχικών απαιτήσεων, οι οποίες πολλές φορές καθιστούν αδύνατη την επίτευξη συμφωνίας ακόμη και όταν ο δανειολήπτης επιθυμεί να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις του.
Πλειστηριασμοί: Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διάταξη που αφορά τους πλειστηριασμούς.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι τρεις μήνες πριν από τον προγραμματισμένο πλειστηριασμό θα πρέπει να υποβάλλεται στον οφειλέτη κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Η παρέμβαση αυτή επιχειρεί να δημιουργήσει μια τελευταία ουσιαστική δυνατότητα εξεύρεσης λύσης πριν από την αναγκαστική εκτέλεση.
Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, γενική απαγόρευση πλειστηριασμών ούτε αυτόματη προστασία της πρώτης κατοικίας.
Το ζητούμενο είναι οι νέες προβλέψεις να διασφαλίζουν πραγματικές δυνατότητες διαπραγμάτευσης, χωρίς να περιορίζονται τα νόμιμα δικαιώματα δικαστικής προστασίας των οφειλετών.
Δωρεάν ενημέρωση για το χρέος και αναστολή τόκων
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την υποχρέωση των servicers να παρέχουν αναλυτικά στοιχεία για τις οφειλές που διαχειρίζονται.
Ο δανειολήπτης θα δικαιούται να ζητά δωρεάν ενημέρωση για το συνολικό ποσό της απαίτησης, τις πληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί, τα επιτόκια, τις προσαυξήσεις και τις υπόλοιπες χρεώσεις.
Εφόσον οι πληροφορίες δεν είναι ήδη διαθέσιμες μέσω της προσωποποιημένης ηλεκτρονικής ενημέρωσης, θα πρέπει να χορηγούνται εντός 45 ημερών.
Μάλιστα, σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, εάν η εταιρεία δεν ανταποκριθεί εμπρόθεσμα, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη παροχή των απαιτούμενων στοιχείων.
Η διάταξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει περιπτώσεις στις οποίες οι δανειολήπτες αμφισβητούν το ακριβές ύψος του χρέους τους.
Φρένο στη διόγκωση των οφειλών
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η σχεδιαζόμενη επαναφορά προστατευτικών περιορισμών στη διόγκωση ληξιπρόθεσμων χρεών, με βάση σχετική πρόβλεψη του νόμου 3259/2004.
Η ρύθμιση αφορά δάνεια και πιστώσεις που παρουσιάζουν καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών.
Σκοπός είναι να περιοριστούν οι υπέρμετρες επιβαρύνσεις που μπορεί να προκύπτουν από τη συσσώρευση τόκων και λοιπών χρεώσεων.
Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί από τον τρόπο εφαρμογής του και τις τελικές διευκρινίσεις για τον υπολογισμό των απαιτήσεων.
Τι ζητούν οι servicers και τι οι δανειολήπτες
Οι δύο πλευρές προσέρχονται στη συζήτηση με διαφορετικές προτεραιότητες.
| Ζήτημα | Θέση servicers | Αιτήματα δανειοληπτών |
|---|---|---|
| Προθεσμίες ρυθμίσεων | Μεγαλύτερη ευελιξία | Γρήγορη και υποχρεωτική απάντηση |
| Προκαταβολή 15% | Περιθώρια υψηλότερης προκαταβολής | Διατήρηση του περιορισμού |
| Υπολογισμός χρέους | Χρόνος τεχνικής προσαρμογής | Πλήρης διαφάνεια |
| Τόκοι και επιβαρύνσεις | Σαφείς κανόνες εφαρμογής | Περιορισμός υπέρμετρων χρεώσεων |
| Πλειστηριασμοί | Λειτουργική ευελιξία | Ουσιαστική προστασία και ρυθμίσεις |
| Πρόστιμα | Επανεξέταση της αυστηρότητας | Αποτελεσματική εποπτεία |
Οι εταιρείες διαχείρισης εκφράζουν κυρίως επιφυλάξεις για τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα, την τεχνική εφαρμογή των αλλαγών και τις υψηλές κυρώσεις.
Από την άλλη πλευρά, οι εκπρόσωποι των δανειοληπτών ζητούν οι νέες διατάξεις να οδηγήσουν σε ουσιαστικές και οικονομικά βιώσιμες λύσεις, με πλήρη ενημέρωση και αποτελεσματική προστασία απέναντι σε αμφισβητούμενες χρεώσεις.
Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ για παραβάσεις
Το υπουργείο επιδιώκει να ενισχύσει την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, προβλέποντας διοικητικές κυρώσεις που μπορούν να φτάσουν έως τις 500.000 ευρώ, ανάλογα με την παράβαση.
Παράλληλα, προωθούνται αυξημένες υποχρεώσεις ενημέρωσης και υποβολής στοιχείων προς την Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και ενισχυμένοι έλεγχοι σε συγκεκριμένες συναλλαγές και τιτλοποιήσεις.
Πότε θα ισχύσουν οι νέες ρυθμίσεις
Με την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το υπουργείο αναμένεται να εξετάσει τις παρατηρήσεις των εμπλεκόμενων φορέων και να προχωρήσει στην τελική επεξεργασία του νομοσχεδίου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.
Οι προτεινόμενες αλλαγές δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ και ενδέχεται να υπάρξουν τροποποιήσεις στο τελικό κείμενο.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα ρυθμίσεων, το οποίο θα επιτρέπει την ανάκτηση οφειλών, αλλά ταυτόχρονα θα προσφέρει πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής στους δανειολήπτες.
Για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις με κόκκινα δάνεια, η τελική μορφή του νομοσχεδίου θα καθορίσει τους κανόνες με τους οποίους θα μπορούν να διαπραγματευτούν τις υποχρεώσεις τους τα επόμενα χρόνια.
