Η Αθήνα απορρίπτει κάθε προσπάθεια νομιμοποίησης της συμφωνίας του 2019, υπερασπίζεται τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών και στέλνει σαφές μήνυμα για ενδεχόμενες έρευνες υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο.
Σε νέα, αποφασιστική διπλωματική παρέμβαση προχώρησε η Ελλάδα, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα και την Τρίπολη ότι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο παραμένει, σύμφωνα με την ελληνική θέση, παράνομο, άκυρο και χωρίς έννομα αποτελέσματα, ανεξάρτητα από τις κινήσεις επικύρωσής του από τη λιβυκή πλευρά.
Με επίσημη επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Αθήνα απορρίπτει στο σύνολό της τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψαν Τουρκία και Λιβύη το 2019, επισημαίνοντας ότι παραβιάζει θεμελιώδεις κανόνες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και επιχειρεί να παρακάμψει τη γεωγραφική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιστολή, με ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2026, υπογράφεται από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβη Αγλαΐα Μπαλτά, και δημοσιοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου.
Η Ελλάδα ξεκαθαρίζει: Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα
Στο επίκεντρο της ελληνικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται το γεγονός ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, καθώς μεταξύ τους παρεμβάλλονται ελληνικά νησιά.
Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η επίμαχη συμφωνία αγνοεί την ύπαρξη και τα θαλάσσια δικαιώματα της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, επιχειρώντας ουσιαστικά να δημιουργήσει μια θαλάσσια οριοθέτηση που δεν ανταποκρίνεται, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, στο Διεθνές Δίκαιο.
Μάλιστα, η Ελλάδα επισημαίνει ότι ούτε η φερόμενη κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης μπορεί να μεταβάλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας.
Αυστηρή προειδοποίηση για έρευνες υδρογονανθράκων
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά της ελληνικής επιστολής στο ενδεχόμενο κοινών ερευνών υδρογονανθράκων από την Τουρκία και τη Λιβύη.
Η Αθήνα επαναλαμβάνει την αντίθεσή της και στο μνημόνιο συνεργασίας για τους υδρογονάνθρακες που υπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών στις 3 Οκτωβρίου 2022, στον βαθμό που αυτό επιχειρεί να εφαρμόσει τη θαλάσσια οριοθέτηση του 2019.
Το μήνυμα είναι σαφές: Καμία ενέργεια που βασίζεται στις επίμαχες συντεταγμένες και θίγει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Αθήνα.
Η Ελλάδα διαμηνύει ότι οποιαδήποτε τέτοια δραστηριότητα θα συνιστούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επιφυλάσσεται των δικαιωμάτων της.
Στο διπλωματικό μικροσκόπιο και οι αξιώσεις της Λιβύης
Η ελληνική παρέμβαση δεν περιορίζεται στη συμφωνία με την Τουρκία.
Η Αθήνα απορρίπτει επίσης τις λιβυκές διεκδικήσεις σχετικά με τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας, θεωρώντας ότι στερούνται επαρκούς νομικής θεμελίωσης και δεν μπορούν να επηρεάσουν τα δικαιώματα που απορρέουν για την Ελλάδα από το διεθνές δίκαιο.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική πλευρά επαναβεβαιώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση των διαφορών θαλάσσιας οριοθέτησης, επικαλούμενη ως παραδείγματα τις συμφωνίες που έχει ήδη συνάψει με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Το μήνυμα της Αθήνας προς την Άγκυρα
Η νέα επιστολή στον ΟΗΕ εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια της ελληνικής διπλωματίας να καταγράφει επισήμως τις αντιρρήσεις της απέναντι στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και να αποτρέπει τη δημιουργία τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι η επικύρωση μιας διμερούς συμφωνίας δεν μπορεί, από μόνη της, να περιορίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Με την κίνηση αυτή, η Αθήνα διατηρεί το ζήτημα στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ότι παρακολουθεί κάθε εξέλιξη που αφορά τις θαλάσσιες ζώνες νότια της Κρήτης.
Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο παραμένει, έτσι, ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά διπλωματικά μέτωπα στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα να επιμένει ότι η μόνη αποδεκτή βάση για οποιαδήποτε οριοθέτηση είναι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
