Διπλωματικό παρασκήνιο στο Δουβλίνο με Μητσοτάκη, Χριστοδουλίδη και Μακρόν, την ώρα που το γαλλικό ερευνητικό «Abeille Marengo» συνεχίζει τις εργασίες του. Η αντίδραση της τουρκικής φρεγάτας, η απάντηση της Αθήνας και η επόμενη κρίσιμη φάση του έργου.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου μπαίνει σε μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, με Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι να ενισχύουν τον διπλωματικό τους συντονισμό, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα στην Άγκυρα ότι οι τουρκικές αξιώσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο στην υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού έργου στρατηγικής σημασίας.
Στο Δουβλίνο, όπου πραγματοποιούνται οι ευρωπαϊκές συναντήσεις κορυφής, οι επαφές του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν είχαν έντονο ενεργειακό και γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Τα χαμόγελα του Έλληνα πρωθυπουργού και του Κύπριου προέδρου στην οικογενειακή φωτογραφία της Συνόδου δεν πέρασαν απαρατήρητα, καθώς οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν ικανοποιημένοι από την πορεία των ερευνών για το καλώδιο.
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η χωριστή συνομιλία του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Εμανουέλ Μακρόν, επιβεβαιώνοντας ότι η Γαλλία διατηρεί ενεργό ρόλο στις εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector (GSI).
Το «γαλλικό κλειδί» και η προσωπική εμπλοκή Μακρόν
Η γαλλική παρουσία στο έργο δεν περιορίζεται στο ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo».
Το Παρίσι έχει αναπτύξει ισχυρό ενδιαφέρον για την ηλεκτρική διασύνδεση, με τον Εμανουέλ Μακρόν να παρακολουθεί προσωπικά την πορεία της.
Μετά την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στην Αθήνα, ακολούθησε η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο έργο. Μάλιστα, ο επικεφαλής της εταιρείας είχε αποκαλύψει δημοσίως ότι ο Μακρόν επικοινωνούσε μαζί του σε καθημερινή βάση προκειμένου να ενημερώνεται για τις εξελίξεις.
Η συνεργασία των τριών χωρών είχε βρεθεί στο επίκεντρο και στις 7 Οκτωβρίου, κατά τη Σύνοδο MED9 στην Κροατία, όταν Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και Μακρόν συζήτησαν την επανεκκίνηση των ερευνών.
Έναν μήνα αργότερα, η εικόνα έχει αλλάξει. Το γαλλικό ερευνητικό βρίσκεται πλέον στη θάλασσα και η προσοχή στρέφεται στην ολοκλήρωση της επόμενης φάσης.
Η τουρκική φρεγάτα, η ελληνική απάντηση και το μήνυμα της Αθήνας
Η κινητικότητα γύρω από το καλώδιο συνοδεύτηκε ήδη από την πρώτη τουρκική αντίδραση στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου.
Η τουρκική φρεγάτα «Gökova» απηύθυνε μήνυμα μέσω ασυρμάτου προς το γαλλικό ερευνητικό, προβάλλοντας τους ισχυρισμούς της Άγκυρας περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας και ανάγκης συγκατάθεσής της.
Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήταν άμεση.
Η φρεγάτα «Λήμνος» απάντησε ότι το «Abeille Marengo» πραγματοποιεί εργασίες σε ελληνική υφαλοκρηπίδα, βάσει της ελληνικής NAVTEX.
Το μήνυμα της Αθήνας παραμένει σταθερό: Η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τουρκική αρμοδιότητα αδειοδότησης για τις συγκεκριμένες έρευνες.
Παράλληλα, το γεγονός ότι η τουρκική παρέμβαση περιορίστηκε σε μήνυμα μέσω ασυρμάτου, χωρίς να υπάρξει πρακτική παρεμπόδιση των εργασιών, αποτελεί σημαντικό στοιχείο της μέχρι στιγμής εξέλιξης.
Γιατί το καλώδιο αποκτά ευρωπαϊκή διάσταση
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί έργο με ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Βασικός στόχος είναι η άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου και η δημιουργία ισχυρότερων ενεργειακών διασυνδέσεων με την ευρωπαϊκή αγορά.
Σε αυτή τη συγκυρία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε από το Δουβλίνο το ζήτημα της μείωσης του ενεργειακού κόστους, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να περιορίσει τις εξαρτήσεις της και να ενισχύσει την παραγωγή καθαρής ενέργειας.
Η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη διασύνδεση όχι μόνο ως ενεργειακή επένδυση, αλλά και ως μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η παρέμβαση Μητσοτάκη στους 27
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται σήμερα, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, στην άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ευχαριστήσει τους Ευρωπαίους εταίρους για τη στάση τους απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Αθήνα θεωρεί αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, στην ατζέντα βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ευρωπαϊκή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η τεχνητή νοημοσύνη.
Ο πρωθυπουργός έχει ήδη διαμηνύσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις.
Η απουσία της Τουρκίας και το επόμενο κρίσιμο βήμα
Ιδιαίτερο διπλωματικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η Τουρκία δεν εκπροσωπήθηκε σε κυβερνητικό επίπεδο στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.
Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου συμμετείχε με την ιδιότητα του Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ και όχι ως εκπρόσωπος της τουρκικής κυβέρνησης.
Η εξέλιξη καταγράφηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο επανέρχονται στο προσκήνιο.
Το πραγματικό τεστ, πάντως, βρίσκεται στην επόμενη φάση των θαλάσσιων ερευνών.
Η συνέχιση των εργασιών του γαλλικού πλοίου, η στάση που θα επιλέξει η Άγκυρα και ο συντονισμός Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας θα καθορίσουν το κλίμα μέσα στο οποίο θα προχωρήσει ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της περιοχής.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το διακύβευμα είναι σαφές: Το καλώδιο πρέπει να προχωρήσει χωρίς να μετατραπεί η υλοποίησή του σε αντικείμενο τουρκικών αξιώσεων.
