Τουλάχιστον επτά εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση κάθε χρόνο, σχεδόν όσοι προκαλούνται από το κάπνισμα ή την κακή διατροφή. Τα πιο πρόσφατα σχετικά στοιχεία στην Ε.Ε. κάνουν λόγο 307.000 πρόωρους θανάτους από την κακή ποιότητα του αέρα.
Στη Γαλλία, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Υγείας της Ιλ-ντε-Φρανς και του οργανισμού Airparif, στη μητροπολιτική περιοχή του Παρισιού -από τις πιο μολυσμένες γαλλικές περιοχές, εξαιτίας της αυξημένης οδικής κυκλοφορίας- το 10% των πρόωρων θανάτων που καταγράφηκαν σε τοπικό επίπεδο το 2019, προ πανδημίας, οφειλόταν στην ατμοσφαιρική ρύπανση, παρά την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων. Όμως, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, εάν αυτά τα μέτρα ενισχυθούν, θα μπορούσαν να σώζονται κάθε χρόνο έως και 7.900 ζωές…
Βασική αιτία για τους πρόωρους θανάτους λόγω της κακής ποιότητας του αέρα θεωρείται η παρατεταμένη έκθεση στα ιδιαίτερα επιβλαβή μικροσωματίδια ΡΜ2,5, που επικάθονται βαθιά στους πνεύμονες.
Ωστόσο πλέον προστίθενται ακόμη μικρότερα σωματίδια, στο μέγεθος ενός ιού. Πρόκειται για τα γνωστά ως UFP, τα οποία αποτελούν αντικείμενο αυξημένης ανησυχίας για τις υγειονομικές Αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
«Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση ευνοεί την ανάπτυξη σοβαρών χρόνιων παθήσεων, ιδίως καρδιαγγειακών, αναπνευστικών και καρκίνων» επισημαίνεται στην έκθεση των Γάλλων ειδικών, όπου προστίθεται: «Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση της θνησιμότητας, μείωση του προσδόκιμου ζωής και αυξημένη ανάγκη περίθαλψης»
«Γνωρίζουμε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι συστάσεις του ΠΟΥ δεν τηρούνται σε όλη την Ιλ-ντε-Φρανς για τους περισσότερους ρύπους: το διοξείδιο του αζώτου, το όζον και τα σωματίδια PM2,5 και PM10» εξηγεί στο France Inter ο Πιέρ Περνό, στέλεχος της Airparif (πρόκειται για έναν ανεξάρτητο οργανισμό που είναι υπεύθυνος για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα στην περιοχή). «Σε ορισμένα μέρη παρατηρούμε συγκεντρώσεις ρύπων που είναι ακόμη και πάνω από οκτώ φορές υψηλότερες από τα όρια που έχει θέσει ο ΠΟΥ, ειδικά ως προς το διοξείδιο του αζώτου» τονίζει ο Περνό.
Κατά τους ειδικούς, υπάρχουν ακόμη χρονικά περιθώρια για περιοριστεί η ατμοσφαιρική ρύπανση και η επιβάρυνση της ζωής και της υγείας των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής του Παρισιού. «To 2020 ήταν μια εξαιρετική χρονιά όσον αφορά την ποιότητα του αέρα… Καταγράφηκε μια άνευ προηγουμένου μείωση στις συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου» επισημαίνεται στη σχετική έκθεση. Αυτή η βελτίωση υπολογίζεται ότι ήταν αρκετή για να αποτραπούν 310 πρόωροι θάνατοι, σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά.
«Το διοξείδιο του αζώτου προέρχεται κυρίως από την οδική κυκλοφορία, που προκαλεί επίσης την εμφάνιση σωματιδίων PM2,5. Αυτά πάντως παράγονται επίσης από τη θέρμανση και ειδικότερα τη θέρμανση με καύση ξύλου» εξηγεί ο Περνό, υπογραμμίζοντας ότι η λήψη πρόσθετων μέτρων γι’ αυτούς τους δύο ρύπους θα ήταν μια καλή αρχή.
Στην έκθεση τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας περισσότερων μητροπολιτικών ζωνών χαμηλών εκπομπών ρύπων (ZFE), ζωνών περιορισμένης κυκλοφορίας (ZTL), ενίσχυσης των μέσων μαζικής μεταφοράς, μείωση των ορίων ταχύτητας, ακόμη και η δημιουργία αστικών διοδίων.
Ο Πιερ Περνό τονίζει: «Πρέπει να σημειωθούν δύο σημαντικά πράγματα. Το πρώτο είναι ότι οι ευρωπαϊκές οδηγίες αναθεωρούνται. Το δεύτερο είναι ότι λαμβάνουν υπ’ όψιν τις νέες συστάσεις του ΠΟΥ, που δημοσιεύτηκαν τον Σεπτέμβριο του 2021 (σ.σ.: αφορούν τη μείωση των ανώτερων επιτρεπτών ορίων ατμοσφαιρικών ρύπων)… Διαπιστώσαμε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είχε αντίκτυπο στη δημόσια υγεία ακόμη και σε πολύ χαμηλότερες συγκεντρώσεις από ό,τι υπολογίζαμε έως τώρα».
