Αρχίζει αυτην την Κυριακή στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου η φετινή διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα (COP27), ωστόσο οι παγκόσμιες εξελίξεις φαίνεται ότι επισκιάζουν τις ανησυχίες για το κλίμα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο δύσκολος χειμώνας εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης και της προσπάθειας απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο φαίνεται πως δεν επιτρέπουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας ως προς τα αποτελέσματα της COP27.
Tον Νοέμβριο του 2021, στον απόηχο της προηγούμενης διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα που είχε διεξαχθεί στη Γλασκόβη, οι αναλυτές έβλεπαν απογοήτευση, αλληλοκατηγορίες αλλά και κάποια σημεία αισιοδοξίας: «Η περσινή σύνοδος COP26 στη Γλασκόβη μάς έδωσε λόγους να ελπίζουμε σε πρόοδο. Σχεδόν 200 χώρες συγκεντρώθηκαν για να συμφωνήσουν σχετικά με τις λεπτομέρειες της Συμφωνίας του Παρισιού, με στόχο τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Η φετινή χρονιά υποτίθεται πως θα είχε να κάνει με την υλοποίηση όσων είχαν συμφωνηθεί. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, η υφήλιος έχει κλονιστεί από τον πόλεμο στην Ευρώπη, τη ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού και εντεινόμενες πολιτικές και οικονομικές διαφορές μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών. Καθώς οι ηγέτες μεταβαίνουν αυτό το Σαββατοκύριακο στο αιγυπτιακό θέρετρο Σαρμ ελ Σέιχ για την COP27, όσοι δίνουν μάχη ενάντια στην κλιματική κρίση (climate warriors) αναρωτιούνται τι μπορεί να γίνει σε αυτήν την κομβική στιγμή για να σωθεί ο πλανήτης» έγραψε η ιστοσελίδα Gzero εν όψει της νέας κλιματικής συνόδου.
«Η COP27 λαμβάνει χώρα εν μέσω των χειρότερων γεωπολιτικών εντάσεων που έχουν σημειωθεί εδώ και χρόνια, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία, την παγκόσμια κρίση γύρω από το κόστος ζωής και μια ολοένα ζοφερότερη οικονομική πραγματικότητα» σχολιάζει, από την πλευρά του ο βρεταντικός «Guardian».
Μιλώντας προ εβδομάδων στη βρετανική εφημερίδα, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Σάμεχ Σούκρι είχε παραδεχτεί πως η επίτευξη συμφωνιών στη φετινή διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα θα είναι πιο δύσκολη λόγω της «θυελλώδους» κατάστασης στην οποία βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία αλλά και εξαιτίας των «δύσκολων» γεωπολιτικών εντάσεων.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κρούει για ακόμη μία φορά τον κώδωνα του κινδύνου, όπως έχει κάνει επανηλειμμένα το τελευταίο διάστημα. Εάν οι πλούσιες χώρες δεν καταφέρουν να καταλήξουν με τις φτωχές σε μια «ιστορική συμφωνία» για το κλίμα, τότε «θα είμαστε καταδικασμένοι», προειδοποιεί ο Γκουτέρες, βλέποντας τον χάσμα μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων να διευρύνεται. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, οι ανεπτυγμένες χώρες απέτυχαν να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αρκετά γρήγορα και δεν κατάφεραν να παράσχουν τα χρήματα που χρειάζονται τα φτωχά έθνη για να αντιμετωπίσουν τις ακραίες καιρικές συνθήκες. Η κραυγαλέα κλιματική ανισότητα ανάμεσα στον πλούσιο κόσμο, που ευθύνεται για τις περισσότερες εκπομπές αερίων, και στους φτωχούς, που σηκώνουν στην πλάτη τους το μεγαλύτερο βάρος των επιπτώσεων, είναι τώρα το μεγαλύτερο ζήτημα στις συνομιλίες, σημειώνει ο «Guardian».
Η «ιστορική συμφωνία» στην οποία αναφέρεται ο Γκουτέρες θα απαιτούσε από τις μεγάλες οικονομίες να κάνουν περισσότερα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και να παρέχουν στις φτωχές χώρες μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια. Στο ίδιο πλαίσιο, ΗΠΑ και Κίνα θα έπρεπε να βελτιώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και τον βαθμό της μεταξύ τους συνεργασίας. «Εάν αυτές οι δύο χώρες δεν συνεργαστούν, θα είναι απολύτως αδύνατο να αντιστραφούν οι σημερινές τάσεις» σημειώνει ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.
Αναφορικά με τον στόχο του περιορισμού της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, οι απόψεις διίστανται. Άλλοι υποστηρίζουν ότι αυτός ο στόχος δεν είναι πια επιτεύξιμος και άλλοι ότι υπάρχουν ακόμη κάποια περιθώρια αναστροφής της τάσης, τα οποία όμως σταδιακά χάνονται. Οι δεσμεύσεις περί μείωσης των εκπομπών ρύπων της COP26 θεωρούνται πλέον κατώτερες των περιστάσεων. Ακόμη και απέναντι σε αυτές τις ανεπαρκείς πια δεσμεύσεις, ωστόσο, οι περισσότερες χώρες δεν κατάφεραν ή δεν θέλησαν να ανταποκριθούν τους περασμένους 12 μήνες. Πλέον, προκειμένου να ανακοπεί η πορεία της υπερθέρμανσης, τα μέτρα που θα ληφθούν θα πρέπει να είναι περισσότερο δραστικά. Σε διαφορετική περίπτωση, ο παγκόσμιος υδράργυρος θα ανέβει έως και 2,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, προειδοποιεί ο ΟΗΕ.
