Προβληματισμός στην Ε.Ε. για το υδρογόνο – Φόβοι ότι αποτελεί «σκαλοπάτι» για περισσότερο αέριο

Η χρήση του πράσινου υδρογόνου για την επίτευξη των στόχων καθαρών μηδενικών εκπομπών μακροπρόθεσμα έχει ενεργοποιήσει νέα και παλαιά projects φυσικού αερίου, τα οποία, παρ’ ότι θα εξυπηρετούν ένα -κατά πολλούς- ρυπογόνο καύσιμο (το οποίο θεωρείται καύσιμο-γέφυρα προς μια πράσινη οικονομία), θα μπορούν ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθούν για το πράσινο υδρογόνο, ένα κατεξοχήν καθαρό καύσιμο. Ωστόσο, παράγοντες της ευρωπαϊκής αγοράς εμφανίζονται προβληματισμένοι και κάνουν λόγο για κίνδυνο εγκαθίδρυσης ενός νέου τύπου greenwashing. Όπως υποστηρίζουν, εάν δεν διασφαλιστεί ο τρόπος που τελικά θα μεταφέρεται το υδρογόνο, η τεχνολογία και η διαθεσιμότητα του συγκεκριμένου καυσίμου, τότε αυτή τη στιγμή μιλάμε με γενικεύσεις οι οποίες τείνουν απλώς να στρώσουν το χαλί στην περαιτέρω χρήση του φυσικού αερίου, το οποίο υποτίθεται ότι θα εξαλειφθεί σταδιακά από το ενεργειακό μείγμα χάριν της πράσινης μετάβασης.

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας πιέζουν για την κατασκευή σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που θα καίνε φυσικό αέριο και στη συνέχεια θα αλλάζουν για να καίνε καθαρό υδρογόνο. Αλλά η τεχνολογία από την οποία εξαρτώνται σπαταλά, όπως σημειώνουν πηγές της αγοράς, αρκετή ενέργεια. Η RWE AG, η SSE Plc και η Equinor ASA λένε ότι η εναλλαγή θα είναι εύκολη όταν το πράσινο υδρογόνο γίνει άφθονο και φθηνότερο. Αλλά πώς και πότε θα συμβεί αυτό;

Ένα σημαντικό εμπόδιο σε αυτά τα σχέδια είναι, σύμφωνα με σχετική ανάλυση του Bloomberg, η αναποτελεσματικότητα του υδρογόνου. Μέχρι τη στιγμή που το αέριο παράγεται, αποθηκεύεται και καίγεται για να παραχθεί ξανά ηλεκτρική ενέργεια, απομένει σχεδόν 70% λιγότερη ενέργεια από ό,τι στην αρχή ενώ το κόστος έχει τριπλασιαστεί. Επιπλέον, μπορεί να μην υπάρχει αρκετή καθαρή τεχνολογία για την παραγωγή αυτού του υδρογόνου, αφήνοντας χώρο για ορυκτά καύσιμα.

«Υπάρχει τεράστιο περιθώριο για αυτούς τους ισχυρισμούς τύπου “έτοιμοι για υδρογόνο” αναφέρει η Σάρα Μπράουν, αναλύτρια στο κέντρο σκέψης Ember για το κλίμα με έδρα το Λονδίνο. «Όσοι πρόκειται να κατασκευάσουν μονάδες φυσικού αερίου μπορούν απλώς να βγουν και να πουν “ναι, ναι, ναι, θα είναι έτοιμο για υδρογόνο”, χωρίς κανέναν ορισμό του τι σημαίνει αυτό» σημειώνει.

Οι κυβερνήσεις αναζητούν λύσεις για να αντεπεξέλθουν στη χειρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών με πολιτικές που εγγυώνται τον εγχώριο εφοδιασμό και διπλασιάζουν τις τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα που συμβάλλουν στην πρόληψη της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής. Πολλοί βασίζονται στο υδρογόνο για να τους βοηθήσει να απομακρύνουν τις ρυπογόνες πηγές.

Η δημόσια χρηματοδότηση για τον τομέα του υδρογόνου ανέρχεται συνολικά σε 146 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως έως το 2030, σύμφωνα με το BloombergNEF. Η Γερμανία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας με 28,6 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεσμεύσει 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Μάλιστα, η ενέργεια υδρογόνου θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το αέριο στη δεκαετία του 2030 στη Γερμανία.

Ωστόσο, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος αυτές οι μονάδες φυσικού αερίου να μη μεταβούν σε καθαρότερο υδρογόνο αρκετά γρήγορα και αντ ‘αυτού να αποτελέσουν εμπόδια για τους κλιματικούς στόχους ή τα λανθάνοντα περιουσιακά στοιχεία.

Οι χώρες έχουν δείξει κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης ότι θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να διατηρήσουν τον ενεργειακό εφοδιασμό. Τι θα γίνει όμως εάν το 2035, οι υποδομές είναι μεν έτοιμες για το υδρογόνο αλλά δεν υπάρχει αρκετό από αυτό; Όπως υποστηρίζουν παράγοντες της αγοράς, τότε υπάρχει ένα σαφές άνοιγμα για το φυσικό αέριο.

«Αυτό που μάθαμε τον τελευταίο χρόνο ήταν όταν εξετάζετε τη βιωσιμότητα, την οικονομική προσιτότητα και την ασφάλεια του εφοδιασμού, όταν η ασφάλεια του εφοδιασμού βρίσκεται σε κίνδυνο, τα υπόλοιπα δεν έχουν σημασία» δήλωσε μιλώντας στο Bloomberg ο διευθύνων σύμβουλος της RWE, Markus Krebber.

Το κύριο πλεονέκτημα του πράσινου υδρογόνου είναι ότι είναι ένας τρόπος αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από αιολικά πάρκα και ηλιακά πάρκα για χρήση στο μέλλον. Σε αντίθεση με τις μπαταρίες που εξυπηρετούν μόνο για λίγες ώρες, το υδρογόνο μπορεί να διατηρηθεί για μήνες. Αυτό θα σήμαινε ότι τα ισπανικά ηλιακά πάρκα θα μπορούσαν να παράγουν καύσιμα όλο το καλοκαίρι και στη συνέχεια να τα αποστέλλουν ώστε η Γερμανία να τα καίει το χειμώνα.

Ωστόσο, το υψηλότερο κόστος του υδρογόνου θα μπορούσε να εξισορροπηθεί με την πάροδο του χρόνου. Εάν οι ανανεώσιμες πηγές είναι άφθονες, η ηλεκτρική ενέργεια θα είναι φθηνότερη όταν έχει πολύ άνεμο ή ηλιοφάνεια, οπότε είναι μια εξαιρετική στιγμή για την παραγωγή υδρογόνου.

Στην Ευρώπη, πιθανότατα θα είναι η πιο οικονομική επιλογή για μακροπρόθεσμη αποθήκευση. Μέρη όπως οι ΗΠΑ, που έχουν άφθονο φυσικό αέριο, θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη δέσμευση άνθρακα για να δημιουργήσουν υδρογόνο με χαμηλές εκπομπές άνθρακα ή απλώς να κάψουν αέριο απευθείας, αλλά η Ευρώπη δεν έχει αυτή την επιλογή.