Η διασυνοριακή συνεργασία είναι το κλειδί για την οικοδόμηση των διασυνδεδεμένων συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας του μέλλοντος, αναφέρει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ).
Καθώς η υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, η κατασκευή συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας που λειτουργούν διασυνοριακά θα γίνεται όλο και πιο απαραίτητη.
Η ενοποίηση συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας σε περιφερειακή κλίμακα μπορεί να αποφέρει πολλά οφέλη, όπως η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η διευκόλυνση της ευρύτερης πρόσβασης σε καθαρή και οικονομικά προσιτή ηλεκτρική ενέργεια. Η σύνδεση των συστημάτων ισχύος σημαίνει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεγαλύτερο εύρος δυναμικότητας παραγωγής για την κάλυψη της ζήτησης και τη διατήρηση σταθερής συχνότητας. Αυτό μειώνει την εξάρτηση από συγκεκριμένους παραγωγούς και επιτρέπει την κοινή χρήση των αποθεμάτων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του ευρύτερου συστήματος.
Επιπλέον, τα μεγαλύτερα συστήματα ισχύος μπορούν να ενσωματώσουν μεγαλύτερους όγκους ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των οποίων η παροχή μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Η ενοποίηση των αγορών δημιουργεί επίσης μια διευρυμένη πελατειακή βάση, η οποία βοηθά στην προσέλκυση επενδυτών και ενισχύει την υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, όταν συνδυάζεται με πολιτικές απαλλαγής από τον άνθρακα, η διασύνδεση συμβάλλει σε χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Η ενοποίηση συστημάτων ισχύος αυξάνει την απόδοση μέσω οικονομιών κλίμακας και σύγκλισης τιμών. Η πρόσβαση σε διαφοροποιημένους πόρους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να μειώσει το συνολικό κόστος λειτουργίας. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, το διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι απέφερε 34 δισεκατομμύρια ευρώ κοινωνικών παροχών το 2021 σε σύγκριση με το εάν οι εθνικές αγορές ήταν απομονωμένες.
Η επίτευξη αυτών των πλεονεκτημάτων απαιτεί ολοκλήρωση όχι μόνο με τη δημιουργία συνδεδεμένης φυσικής υποδομής, αλλά και με τη σύναψη συμφωνιών και τον συντονισμό των ενδιαφερομένων που θα λειτουργήσουν το σύστημα, επισημαίνει ο ΙΕΑ.
Για την επιτυχή λειτουργία των διασυνοριακών συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας, υπάρχουν τρεις βασικοί πυλώνες απαιτήσεων: πολιτικός, τεχνικός και θεσμικός. Οι τεχνικές και θεσμικές απαιτήσεις, όπως η δημιουργία εναρμονισμένων κωδίκων δικτύου ή η δημιουργία περιφερειακού φορέα εκμετάλλευσης, είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, η πολιτική βούληση και η ηγεσία είναι εξίσου ουσιαστική για την προώθηση της προόδου στα πρώτα στάδια της διαδικασίας διασύνδεσης.
Αυτό πραγματοποιείται συνήθως μέσω της σύναψης διακυβερνητικών συμφωνιών, όπως μνημονίων συνεννόησης (MoU) και κοινών δηλώσεων. Συνήθως, τα μνημόνια συμφωνίας αντικατοπτρίζουν την πολιτική υποστήριξη των συμμετεχουσών κυβερνήσεων και καθορίζουν την κύρια κατεύθυνση ενός έργου. Στην περιοχή της ASEAN, τα σχέδια για τη δημιουργία του ηλεκτρικού δικτύου ASEAN συμφωνήθηκαν από τα κράτη μέλη μέσω ενός Μνημονίου Συνεννόησης που υπογράφηκε το 1997, για παράδειγμα.
