«Τα ζητήματα της κοινωνικής και οικονομικής τάξης πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της απάντησής μας για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης, ώστε να αντιμετωπιστούν οι τεράστιες ανισότητες μεταξύ του αποτυπώματος άνθρακα των πλούσιων και των φτωχών, και να αποτραπεί μια αντίδραση κατά των κλιματικών πολιτικών» ανέφερε ο διεθνούς φήμης Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί.
Σε συνέντευξή του στον βρετανικό «Guardian» ο Πικετί τόνισε ότι θα χρειαστούν κανονισμοί για την απαγόρευση αγαθών και υπηρεσιών που έχουν αδικαιολόγητα υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως τα ιδιωτικά τζετ, τα υπερμεγέθη οχήματα και οι πτήσεις σε μικρές αποστάσεις.
Σύμφωνα με τον διακεκριμένο οικονομολόγο, οι πλούσιες χώρες πρέπει επίσης να θεσπίσουν προοδευτικούς φόρους άνθρακα που θα λαμβάνουν υπ’ όψιν τα εισοδήματα των ανθρώπων και το κατά πόσο είναι σε θέση να μειώσουν τις εκπομπές τους, καθώς οι τρέχουσες πολιτικές συνήθως αποτυγχάνουν να προσαρμοστούν στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.
«Πρέπει να θέσουμε την τάξη και τις μελέτες της ανισότητας μεταξύ των κοινωνικών τάξεων στο επίκεντρο των αναλύσεών μας για τις περιβαλλοντικές προκλήσεις» δήλωσε συγκεκριμένα ο Πικετί, συμπληρώνοντας: «Αν δεν το κάνουμε, απλώς δεν θα μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε την πλειονότητα των ανθρώπων που τάσσονται υπέρ μιας ισχυρής δράσης και δεν θα μπορέσουμε να τα καταφέρουμε».
Σύμφωνα με τον Πικετί, ενώ μέχρι σήμερα οι περιβαλλοντολόγοι έχουν βάλει στο στόχαστρο τις ανεπτυγμένες χώρες, αντιπαραβάλλοντας τις υψηλές εκπομπές τους με την αντίστοιχη αδυναμία του αναπτυσσόμενου κόσμου, οποιαδήποτε μορφή ταξικής ανάλυσης, που να αντιμετωπίζει τις ανησυχίες των φτωχών ανθρώπων εντός των πλούσιων χωρών, απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό. «Μία από τις μεγάλες αποτυχίες του περιβαλλοντικού κινήματος μέχρι σήμερα ήταν ότι τείνει να αγνοεί την ταξική διάσταση και την κοινωνική ανισότητα. Το βρίσκω πολύ εντυπωσιακό» ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ τόνισε ότι το ζήτημα της ανισότητας των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι πλέον ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα του κόσμου και αυτός είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τις επιθέσεις που δέχεται η πολιτική για το κλίμα από ορισμένες πλευρές.
Οι ανεπαρκώς στοχευμένες πολιτικές για την ενέργεια σε όλο τον κόσμο επιβαρύνουν περισσότερο τους φτωχούς ανθρώπους, για τους οποίους η ενέργεια, τα τρόφιμα και η στέγαση καταλαμβάνουν πολύ μεγαλύτερα μερίδια του προϋπολογισμού των νοικοκυριών απ’ ό,τι για τους εύπορους. Αυτό, σύμφωνα με τον Πικετί, προκαλεί αντιδράσεις.
Εάν οι πολιτικές για το κλίμα θεωρηθούν άδικες, πλήττοντας τους ανθρώπους με χαμηλά εισοδήματα, ενώ εκείνοι με πολυτελή τρόπο ζωής συνεχίζουν ανέγγιχτοι, θα δημιουργηθούν κινήματα διαμαρτυρίας, όπως οι «gilets jaunes» (σ.σ.: τα “κίτρινα γιλέκα”) που έφεραν τη Γαλλία σε ακινησία πριν από πέντε χρόνια, όπως τόνισε ακόμη ο Γάλλος οικονομολόγος, προειδοποιώντας: «Όλοι τώρα καταλαβαίνουν ότι θα πρέπει να καταβάλουν κάποια προσπάθεια , δεν θα είναι μόνο οι πλούσιοι. Αλλά αυτή η προσπάθεια πρέπει να κατανεμηθεί με τρόπο που να μπορεί να γίνει αποδεκτή από τον πληθυσμό. Αν δεν το αντιμετωπίσετε αυτό, θα έχουμε ένα γιγαντιαίο κίνημα “κίτρινων γιλέκων” παντού».
Εκτός από τη ρύθμιση για τον περιορισμό των πιο αχρείαστων εκπομπών, ο Πικετί προτείνει έναν προοδευτικό φόρο άνθρακα, με τον οποίο όλοι θα έχουν ένα δωρεάν επίδομα εκπομπών που θα καλύπτει τις συνήθεις ανάγκες, αλλά οι δραστηριότητες πέραν αυτού -όπως οι συχνές πτήσεις διακοπών, τα μεγάλα σπίτια ή τα μεγάλα οχήματα- θα φορολογούνται με μεγαλύτερες αυξήσεις, έτσι ώστε οι πιο ρυπογόνες δραστηριότητες να υπόκεινται σε «έναν τεράστιο φορολογικό συντελεστή».
Όπως πιστεύει, μια τέτοια προσέγγιση θα αποδειχθεί δημοφιλής. Επί του παρόντος, πολλοί λιγότερο εύποροι άνθρωποι ανησυχούν ότι θα επωμιστούν το βάρος των μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών.
«Πολλοί άνθρωποι και οι πιο κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες αισθάνονται ότι όλα είναι εναντίον τους και ότι θα πληρώνουν για όλους, ιδίως οι άνθρωποι στις αγροτικές περιοχές. Αυτό είναι ένα μεγάλο μέρος της πολιτικής δυσκολίας που έχουμε σήμερα» επεσήμανε ο Πικετί και συνέχισε: «Πρέπει να προσπαθήσουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να πείσουμε αυτές τις ομάδες ότι οι άνθρωποι στην κορυφή πληρώνουν το δίκαιο μερίδιό τους. Πρέπει να αρχίσουμε ακριβώς από την κορυφή, τους ανθρώπους που θα έπαιρναν ένα ιδιωτικό τζετ».
Η κλιματική κρίση θεωρείται συχνά μια αντιπαράθεση των ανεπτυγμένων χωρών, του λεγόμενου παγκόσμιου Βορρά, έναντι των αναπτυσσόμενων χωρών, στον παγκόσμιο Νότο, ωστόσο οι πολλοί φτωχοί άνθρωποι μέσα στις πλούσιες χώρες κινδυνεύουν να προσελκυστούν από εθνικιστές ή λαϊκιστές πολιτικούς που αντιτίθενται στη δράση για το κλίμα.
Ο Πικετί υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να διαβεβαιωθούν ότι εξυπηρετούνται και τα δικά τους συμφέροντα: «Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από αυτό το είδος εθνικιστικού, “χώρα εναντίον χώρας” αισθήματος, πρέπει να αναπτύξουμε κάποια νέα μορφή ταξικής αλληλεγγύης που να υπερβαίνει το εθνικό κράτος… Πρέπει να πείσουμε τη μεσαία τάξη και τις ομάδες με χαμηλότερο εισόδημα στον Βορρά ότι, αναγκάζοντας τις πλουσιότερες ομάδες να συνεισφέρουν πολύ περισσότερο και να περιορίσουν αυτόν τον τρόπο ζωής, θα βοηθήσει στην επίλυση του προβλήματος στον Νότο, αλλά αυτό μπορεί ταυτόχρονα να λύσει και ορισμένα από τα προβλήματα στον Βορρά».
Χωρίς τέτοιες μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με τον διακεκριμένο επιστήμονα, θα προκληθεί μεγάλη κλιματική καταστροφή, καθώς οι τρέχουσες πολιτικές δεν λειτουργούν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γάλλος οικονομολόγος είναι ο συγγραφέας του σημαντικού έργου «Το κεφάλαιο στον 21ο αιώνα» και ένας από τους κορυφαίους στοχαστές στον κόσμο για την ανισότητα. Το έργο του άσκησε μεγάλη επιρροή μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και στρέφει όλο και περισσότερο την προσοχή του στην κλιματική κρίση ως συνδιευθυντής του World Inequality Lab.
Πηγή: in.gr
