Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι πλέον εμφανείς σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας και, όπως είναι φυσικό, ούτε η πολιτιστική κληρονομιά θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη.
Πολύ συχνά στην Ιστορία συναντάμε μνημεία που καταστράφηκαν από πολέμους και φυσικά φαινόμενα, ενώ διαφορετική ήταν η τύχη άλλων που παρέμειναν αναλλοίωτα στον χρόνο, σύμβολα μιας συλλογικής μνήμης. Ωστόσο, αυτά πλέον «λυγίζουν» υπό το βάρος των νέων καιρικών συνθηκών, έχοντας παραδοθεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στη μανία της φύσης.
Το 2015 το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων, αυτό της Πλάκας, δεν άντεξε τα ακραία καιρικά φαινόμενα και κατέρρευσε μετά την κακοκαιρία που έπληξε την περιοχή, ωστόσο από το 2019 στέκει και πάλι, αφού πιστό αντίγραφό του σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Τον Σεπτέμβριο του 2023 η κακοκαιρία «Daniel» έπνιξε τη Θεσσαλία και μαζί της και τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, όπως αυτόν της Παλαιόσκαλας, στη λίμνη Κάρλα.
Πιο πρόσφατη περίπτωση, το Ναυάγιο της Ζακύνθου, όπου το σκαρί του «Παναγιώτη» κόπηκε στα δύο μετά από σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε το νησί.
«Η κλιματική αλλαγή ασκεί βαθιές επιπτώσεις στην υποβρύχια πολιτιστική κληρονομιά, θέτοντας σε κίνδυνο τη διατήρηση ανεκτίμητων αρχαιολογικών χώρων και αντικειμένων. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, οι εντεινόμενες καταιγίδες και η οξίνιση των ωκεανών αποτελούν άμεσες απειλές, επιταχύνοντας τη φθορά» λέει στα «ΝΕΑ» η Βασιλική Αργυροπούλου, καθηγήτρια του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Εργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Γιώργος Παναγιάρης, πρόεδρος του ίδιου Τμήματος του ΠΑΔΑ, ευάλωτες είναι οι συλλογές που φιλοξενούνται στα περιφερειακά μουσεία: «Τα συγκεκριμένα μουσεία (κατά κανόνα λαογραφικά, εθνογραφικά) αφενός διαθέτουν περιορισμένους πόρους, ανθρώπινο δυναμικό και υποδομές και αφετέρου περιλαμβάνουν τέχνεργα αποτελούμενα από τα πλέον ευαίσθητα υλικά που έτσι κι αλλιώς υφίστανται περισσότερο τις δυσμενείς επιδράσεις του περιβάλλοντος».
Η καταστροφή λόγω του κλίματος μπορεί να πάρει ποικίλες μορφές, εξηγεί ο καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας Χρήστος Ζερεφός. «Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα τοπόσημα και τα μνημεία με πολλούς τρόπους. Οι επιπτώσεις της μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα με τη γεωγραφική τοποθεσία και την ευαισθησία του κάθε μνημείου. Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε αλλοιώσεις και καταστροφές λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας που μπορεί να οδηγήσουν σε επιδείνωση της κατάστασης των υλικών από τα οποία κατασκευάστηκαν τα μνημεία. Επίσης, μπορούν να υποστούν ζημίες λόγω καταιγίδων που επιφέρουν διάβρωση, πλημμυρών, πυρκαγιών κ.ο.κ., ενώ τα παράκτια μνημεία είναι ευάλωτα λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας».
Στην ευαισθησία των υλικών στέκεται και ο Αλέξης Στεφανής, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων του ΠΑΔΑ. «Οι φυσικές και οι χημικές διεργασίες φθοράς θα επηρεαστούν από τη μεταβολή στη σύσταση της ατμόσφαιρας, τη θερμοκρασιακή αύξηση και από τις αλλαγές στις βροχοπτώσεις. Η διάβρωση των υλικών είναι στην πραγματικότητα αποτέλεσμα συνέργειας φυσικών, χημικών και βιολογικών διεργασιών και είναι απαραίτητο να μπορέσουμε να αναλύσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε αυτό το πλέγμα των συνεργιστικών διεργασιών» περιγράφει.
Πηγή: in.gr
