Σοβαρές προκλήσεις φαίνεται ότι αντιμετωπίζει η παγκόσμια παραγωγή καφέ, καθώς οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις αποψιλώνονται ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, η χρήση νερού αυξάνεται και τα δικαιώματα των εργαζομένων παραβιάζονται, ενώ καθημερινά καταναλώνονται 2 δισ. φλιτζάνια καφέ.
Ο καφές καλλιεργείται σε περισσότερες από 70 χώρες -μεταξύ αυτών η Βραζιλία, η Κολομβία και η Αιθιοπία-, ενώ βρίσκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των κορυφαίων εξαγόμενων προϊόντων μετά το πετρέλαιο. Η Ευρώπη είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής καφέ με εισαγωγές που το 2021 ξεπέρασαν τους 3,6 εκατ. τόνους με εκτιμώμενο μέσο όρο κατανάλωσης 5 κιλών καφέ ανά άτομο κάθε χρόνο. Η Φινλανδία είναι η «βασίλισσα» της κατανάλωσης καφέ, με τον μέσο Φινλανδό να πίνει σχεδόν τέσσερα φλιτζάνια την ημέρα. Ο καφές είναι τόσο δημοφιλής στη χώρα που οι εργαζόμενοι επιτρέπεται να κάνουν δύο διαλείμματα των 10 λεπτών για να απολαύσουν το αγαπημένο τους ρόφημα. Δεύτερη κατατάσσεται η Νορβηγία με τον μέσο πολίτη να απολαμβάνει τουλάχιστον τρία φλιτζάνια καφέ την ημέρα και τρίτη έρχεται η Ισλανδία με τον καφέ να αποτελεί το παραδοσιακό κοινωνικό ρόφημα, αφού η κατανάλωση μπίρας ήταν απαγορευμένη μέχρι το 1987 και το κρασί ήταν αρκετά ακριβό.
Ωστόσο, η αυξημένη ζήτηση καφέ οδηγεί στην αποψίλωση δασών, συμβάλλει με σημαντικό ποσοστό στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα εξαιτίας της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού, ενώ οι καλλιεργητές βλέπουν τα δικαιώματά τους να συντρίβονται.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Wall Street Journal», το μέσο δέντρο Coffea Arabica παράγει μόνο 450 – 900 γραμμάρια καφέ ετησίως που σημαίνει ότι για κάποιον που καταναλώνει δύο φλιτζάνια την ημέρα απαιτείται η διαρκής παραγωγή από περίπου 20 καφεόδεντρα. Σύμφωνα με έρευνες, περίπου το μισό των εκτάσεων που σήμερα θεωρούνται κατάλληλες για την καλλιέργειά του δεν θα μπορούν να αξιοποιηθούν έως το 2050 εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, ενώ φαίνεται ότι η Βραζιλία θα πληγεί σοβαρά αφού το ποσοστό της γης που θα επηρεαστεί υπολογίζεται στο εντυπωσιακό 88%.
Προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση, πολλές εταιρείες διερευνούν άλλες μεθόδους για την παραγωγή βιώσιμου καφέ που θα σέβεται το περιβάλλον και δεν θα απέχει πολύ γευστικά από τον κλασικό καφέ. Άλλωστε, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι σταδιακά ο παραδοσιακός καφές θα γίνει σπανιότερος -και επομένως ακριβότερος-, άρα οι καταναλωτές θα στραφούν σε φθηνότερες εναλλακτικές.
Στη δημιουργία ενός σύγχρονου καφέ… χωρίς καφέ προχώρησε η εταιρεία Atomo με έδρα της τη Μέκκα του καφέ στις ΗΠΑ, το Σιάτλ. Η νεοφυής επιχείρηση άρχισε να αναζητεί βιώσιμες λύσεις για την παραγωγή του καφέ εξαιτίας της κρίσης που καταγράφεται στη βιομηχανία λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανθρώπινης παρέμβασης που καταστρέφει τις εκτάσεις καλλιέργειας καφέ. Στόχος ήταν η παρασκευή καφέ εξαιρετικής γεύσης, με την ίδια μοριακή δομή από φυσικά συστατικά χωρίς να επιβαρύνεται το περιβάλλον. Έτσι, σπόροι από χουρμάδες, κουκούτσια από λεμόνι, μπιζέλια, σπόροι από γκουάβα, κεχρί, καφεΐνη από πράσινο τσάι, ηλιόσποροι συνέθεσαν έναν καφέ που -όπως υποστηρίζει η εταιρεία- δεν διαφέρει σε γεύση από τον κλασικό και ότι είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικά. «Έχει υπέροχη γεύση και κάνει καλό στον πλανήτη» αναφέρει συγκεκριμένα η εταιρεία για τον καφέ χωρίς κόκκους τον οποίο χαρακτηρίζουν «πιο γευστικό και πιο βιώσιμο καφέ σον κόσμο».
Όσο για τη μόλυνση που προκύπτει από την παραγωγή του συνθετικού αυτού καφέ, παράγονται 93% λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και χρησιμοποιείται 94% λιγότερο νερό από τον συμβατικό καφέ.
Άλλη μία αμερικανική εταιρεία, η Compound Foods από το Σαν Φρανσίσκο, δημιούργησε με τη σειρά της καφέ χωρίς κόκκους με διαδικασία όμοια με εκείνη της Atomo. Σκοπός ήταν να βρεθεί ένα προϊόν χωρίς περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα σέβεται τη φιλοσοφία πίσω από την κατανάλωση καφέ. Ο καφές Minus παράγεται με λιγότερο νερό, προκύπτουν λιγότερες εκπομπές διοξειδίου άνθρακα και η αλυσίδα εφοδιασμού είναι συντομότερη, επομένως με μειωμένη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η εταιρεία κάνει λόγο για «θρυλική γεύση» που θα ικανοποιήσει εκατομμύρια ανθρώπων που απολαμβάνουν καθημερινά τον καφέ τους. Ο «καφές» παρασκευάζεται από κουκούτσια, ρίζες και σπόρους που αλέθονται και στη συνέχεια περνούν από το στάδιο της ζύμωσης για να δώσουν το ιδανικό μείγμα για έναν νόστιμο κρύο καφέ. Η ιδρύτρια Μαρισέλ Σάενζ με καταγωγή από την Κόστα Ρίκα -χώρα παραγωγής καφέ- ανέφερε ότι μεγάλωσε βλέποντας από πρώτο χέρι τον αναπόσπαστο ρόλο που παίζει ο καφές στην καθημερινότητα. Ωστόσο, όπως τονίζει, η κλιματική αλλαγή δεν της επέτρεψε να αγνοήσει τις συνέπειες στην παραγωγή καφέ και στους καλλιεργητές καφέ. Διερωτήθηκε, λοιπόν, αν διασφαλιστεί το μέλλον της καλλιέργειας καφέ, τη στιγμή που οι χώρες όπου παράγεται η μεγαλύτερη ποσότητα είναι επιρρεπείς στα ακραία καιρικά φαινόμενα, με αποτέλεσμα να εξαφανίζονται ολόκληρες εκτάσεις. Η Σάενζ συνεργάζεται με τοπική οργάνωση που στηρίζει τους καλλιεργητές προωθώντας διασυνοριακές πρακτικές ανθεκτικές στο κλίμα και παρέχοντας σπόρους υψηλής ποιότητας, διασφαλίζοντάς τους με αυτόν τον τρόπο υψηλότερο εισόδημα.
Πηγή: newmoney.gr
