Μια καλύτερη εικόνα όσον αφορά την αντιμετώπιση των πυρκαγιών τη χρονιά που τελειώνει επιβεβαιώνουν Εθνικό Αστεροσκοπείο και WWF, επισημαίνοντας ωστόσο ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.
Συγκεκριμένα, η συνολική έκταση των καμένων εκτάσεων κατά την αντιπυρική περίοδο του 2024 έφτασε 402.160 στρέμματα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Ο αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 80% του μέσου όρου της περιόδου 2006-2023 (502.650 στρ.), άρα η μείωση που επιτεύχθηκε είναι της τάξης του 20%.
Μάλιστα, όπως παρατηρούν οι επιστήμονες, η βελτιωμένη εικόνα καταγράφεται σε μια χρονιά που σε αρκετές περιοχές της χώρας μας διαμορφώθηκαν οι δυσμενέστερες πυρομετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων 34 ετών.
Πολλές οι πυρκαγιές, λίγες «ξέφυγαν»
Ο συνολικός αριθμός πυρκαγιών κατά την αντιπυρική περίοδο του 2024 ήταν 75, αριθμός κατά 42% μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της περιόδου 2006-2023 (53). Όμως οι συνολικές καμένες εκτάσεις ήταν κάτω από το μέσο όρο, αφού μόνο 14 πυρκαγιές έκαψαν πάνω από 5.000 στρέμματα.
Κάνοντας πρόσφατα τον απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας είχε κάνει λόγο για αποτελεσματική διαχείριση πυρκαγιών σε χρόνο-ρεκόρ, αποδίδοντας την επιτυχία στην εφαρμογή του νέου δόγματος της Πυροσβεστικής, στον εκσυγχρονισμό των μέσων και στη χρήση τεχνολογιών αιχμής, όπως τα drones και το αναβαθμισμένο ΕΣΚΕΔΙΚ.
Το 2024 κάηκαν περίπου 400.000 στρέμματα στη χώρα, ενώ το 2023 είχαν καεί 1,7 εκατ. στρέμματα. Ωστόσο και αυτή η καταγραφή συνιστά μια σημαντική περιβαλλοντική καταστροφή, καθώς όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες του Αστεροσκοπείου και του WWF, είναι η έκτη χειρότερη των τελευταίων 18 ετών.
Όπως φαίνεται στον σχετικό πίνακα, η χρονιά με τον μεγαλύτερο αριθμό καμένων εκτάσεων ήταν το 2007, ενώ σημαντική περιβαλλοντική καταστροφή συντελέστηκε επίσης το 2021 και το 2023.
Από τα 400.000 στρέμματα που κάηκαν φέτος, 255.000 στρέμματα αφορούν δασική έκταση, ενώ επηρεάστηκαν συνολικά περισσότερα από 90.000 στρέμματα σε 11 προστατευόμενες περιοχές, εκ των οποίων 8 είναι περιοχές Natura.
Οι περισσότερες καμένες εκτάσεις καταγράφηκαν στην Περιφέρεια Αττικής (117.610 στρ.), η οποία επλήγη από σημαντικές πυρκαγιές που σωρευτικά οδηγούν σε μεγάλη υποβάθμιση των δασικών οικοσυστημάτων της αλλά και όλων των οικοσυστημικών υπηρεσιών που αυτά παρέχουν. Συνολικά 9 περιφέρειες κατέγραψαν περισσότερα από 10.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων η κάθε μία.
Οι προτάσεις του Αστεροσκοπείου και του WWF
«Η αντιπυρική περίοδος του 2024 αναδεικνύει για πολλοστή φορά την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, την ενίσχυση της λογοδοσίας και τη συνεχή εξέλιξη του συστήματος διαχείρισης πυρκαγιών της χώρας» επισημαίνουν οι δύο φορείς στην κοινή ανακοίνωσή τους, κάνοντας παράλληλα λόγο για:
- Επιτακτική ανάγκη για μια στρατηγική μείωσης ενάρξεων πυρκαγιών. Η αυστηροποίηση των ποινών είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για την επίλυση του προβλήματος.
- Βελτίωση του συστήματος διερεύνησης και καταγραφής των αιτίων, δεδομένου ότι η γνώση των αιτίων των πυρκαγιών συμβάλλει στην υλοποίηση στοχευμένων ενεργειών και αποτελεί προϋπόθεση για ένα νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο που θα εστιάζει περισσότερο στην πρόληψη.
- Διαρκή επιστημονική υποστήριξη στο πεδίο προκείμενου να γίνεται επεξεργασία όλων των δεδομένων συμπεριφοράς της πυρκαγιάς σε πραγματικό χρόνο και έτσι να υποστηρίζονται οι επιχειρησιακές αποφάσεις.
- Ενίσχυση της ετοιμότητας του δασοπυροσβεστικού μηχανισμού, μέσα από την υιοθέτηση καλών πρακτικών, όπως η επιτήρηση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών και της κατάστασης της βλάστησης στο πεδίο.
- Ιεράρχηση ευάλωτων δασικών οικοσυστημάτων, λαμβάνοντας υπόψη χαρακτηριστικά, όπως είδη χωρίς μηχανισμούς φυσικής αναγέννησης ή περιοχές σε φυσική διαδοχή που κινδυνεύουν με ερημοποίηση.
- Θέσπιση διαδικασιών για συστηματική ανάλυση κόστους-οφέλους έπειτα από κάθε αντιπυρική περίοδο, ώστε να αξιολογείται με διαφάνεια η αποτελεσματικότητα όλων των δράσεων πρόληψης, καταστολής και αποκατάστασης και να προσδιορίζονται καλύτερες πολιτικές.
- Θέσπιση επίσημης δημόσιας διαδικασίας εξαγωγής διδαγμάτων έπειτα από κάθε αντιπυρική περίοδο, ως απαραίτητο βήμα για τη βελτίωση της διαχείρισης των πυρκαγιών στην Ελλάδα. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να είναι διαφανής και να συμμετέχουν σε αυτή όλοι οι φορείς που εμπλέκονται στον κύκλο της διαχείρισης των πυρκαγιών.
Ανασκόπηση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του WWF
Πηγή: iefimerida.gr
