Πόσο υποφέρει η Ευρώπη από την ατμοσφαιρική ρύπανση – Οι χώρες με τη χειρότερη ποιότητα αέρα

Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν οι άνθρωποι σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης από ό,τι σε άλλα εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία συνδέεται με τον καρκίνο των πνευμόνων, τις καρδιακές και τις αναπνευστικές παθήσεις, τα εγκεφαλικά επεισόδια, τα προβλήματα στη γέννα και πολλά άλλα, σύμφωνα με το Euronews.

Μάλιστα, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους ηλικιωμένους, καθώς προκαλεί περίπου το 4% όλων των θανάτων μεταξύ των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω.

Το 2021, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επικαιροποίησε τις κατευθυντήριες γραμμές για την ποιότητα του αέρα, μειώνοντας το συνιστώμενο όριο για τις ετήσιες συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου και λεπτών σωματιδίων (PM2,5), όπως η σκόνη, ο καπνός και η αιθάλη από τις εξατμίσεις. Αυτόν τον μήνα τέθηκαν σε ισχύ αυστηρότεροι κανόνες για την ποιότητα του αέρα, οι οποίοι στοχεύουν να φέρουν την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στα πρότυπα του ΠΟΥ έως το 2030 και υποχρεώνουν τα κράτη-μέλη να παρακολουθούν ρύπους όπως τα λεπτά σωματίδια, ο μαύρος άνθρακας και η αμμωνία.

Η έκθεση σε PM2,5 προκάλεσε συνολικά περίπου 239.000 πρόωρους θανάτους στην Ευρώπη το 2021, ενώ άλλοι 48.000 άνθρωποι πέθαναν ως αποτέλεσμα της έκθεσης σε διοξείδιο του αζώτου, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.

Επί του παρόντος, όλες οι χώρες της Ε.Ε. αναφέρουν επίπεδα διοξειδίου του αζώτου πάνω από τα συνιστώμενα όρια, αλλά ορισμένες πλήττονται περισσότερο από την ατμοσφαιρική ρύπανση από άλλες. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η κεντρική και η ανατολική Ευρώπη έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων που συνδέονται με τα PM2,5.

Η χώρα στην κορυφή της λίστας είναι η Βόρεια Μακεδονία, ενώ ακολουθούν σε σχετικά κοντινή απόσταση η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Αλβανία και η Βουλγαρία.

Το 2021, ο εκτιμώμενος αριθμός των θανάτων που οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα ανήλθε σε 7.980.

«Το μεγαλύτερο χάσμα στην Ευρώπη που βλέπουμε είναι ανατολικά και δυτικά, και αυτό ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με το ΑΕΠ και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των περιοχών» δήλωσε στο Euronews Health η Ζοράνα Γιοβάνοβιτς Άντερσεν, καθηγήτρια περιβαλλοντικής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.

Στη Βόρεια Ιταλία, στην Πολωνία και την Τσεχία παρατηρήθηκαν αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας από PM2,5, τα οποία οφείλονται κυρίως σε οικιακές πηγές, όπως η καύση άνθρακα για τη θέρμανση των σπιτιών και ο γεωργικός τομέας.

Εν τω μεταξύ, η θνησιμότητα από διοξείδιο του αζώτου -η οποία οφείλεται κυρίως στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων και στον βιομηχανικό τομέα- ήταν υψηλότερη στις μεγάλες και πρωτεύουσες πόλεις της δυτικής και νότιας Ευρώπης.

Ορισμένες χώρες λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό των επιπέδων ρύπανσης, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας, η οποία θα μπορούσε να γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα επιβάλει φόρο άνθρακα στην κτηνοτροφία το 2030.

Εν τω μεταξύ, η επικαιροποιημένη οδηγία της Ε.Ε. δίνει στους πολίτες με προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τη ρύπανση το δικαίωμα να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη κατά της κυβέρνησής τους, εάν αυτή δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες της Ε.Ε. για την ποιότητα του αέρα.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να είναι η κορυφαία περιβαλλοντική απειλή για την υγεία που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, αλλά τείνει να επικαλύπτεται με άλλους παράγοντες, όπως η έλλειψη χώρων πρασίνου, η ηχορύπανση και η ακραία ζέστη, οι οποίοι έχουν αντίκτυπο στην ανθρώπινη υγεία. Δεδομένου ότι ορισμένες από αυτές τις προκλήσεις -όπως η κλιματική αλλαγή- είναι πιο δύσκολο να επιλυθούν, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι υπάρχει ισχυρότερη επιχειρηματολογία για τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο όνομα της υγείας. «Έχουμε μειώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση και ξέρουμε πώς να το κάνουμε και πολλές χώρες πρωτοπορούν» δήλωσε η Άντερσεν και κατέληξε: «Έρχονται νέες προκλήσεις, οπότε πρέπει να λύσουμε πρώτα το παλιό πρόβλημα: την ατμοσφαιρική ρύπανση».

Πηγή: in.gr