Ως νομικό πρόσωπο αναγνωρίστηκε χθες Πέμπτη ένα βουνό στη Νέα Ζηλανδία που θεωρείται πρόγονος ιθαγενών, με νόμο που του παραχωρεί όλα τα δικαιώματα, τις εξουσίες, τα καθήκοντα, τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις ενός ατόμου.
Το όρος Ταρανάκι -που πλέον έχει το όνομα Taranaki Maunga, όπως είναι το όνομα των Μαορί- είναι το τελευταίο φυσικό στοιχείο στο οποίο παραχωρείται η ιδιότητα του προσώπου στη Νέα Ζηλανδία. Στο παρελθόν ανάλογη απόφαση έχει ληφθεί για έναν ποταμό και μια ιερή έκτασης γης.
Το παρθένο, χιονισμένο αδρανές ηφαίστειο είναι το δεύτερο ψηλότερο στο βόρειο νησί της Νέας Ζηλανδίας και αποτελεί δημοφιλές σημείο για τουρισμό, πεζοπορία και σπορ στο χιόνι.
Πλέον, ο νόμος αναγνωρίζει ότι το βουνό εκλάπη από τους Μαορί της περιοχής Ταρανάκι μετά τον αποικισμό της Νέας Ζηλανδίας και εκπληρώνει μια συμφωνία επανόρθωσης από την κυβέρνηση της χώρας προς τους ιθαγενείς για τις βλάβες που διαπράχθηκαν κατά της γης έκτοτε.
Το βουνό θεωρείται «ζωντανό και αδιαίρετο σύνολο» και περιλαμβάνει το Ταρανάκι και τις γύρω κορυφές και τη γη του, «ενσωματώνοντας όλα τα φυσικά και μεταφυσικά τους στοιχεία». Τέσσερα μέλη από τις τοπικές φυλές που θα διοριστούν θα είναι «το πρόσωπο και η φωνή του βουνού».
«Το βουνό είναι εδώ και πολύ καιρό ένας τιμώμενος πρόγονος, μια πηγή σωματικής, πολιτιστικής και πνευματικής διατροφής και ένας τόπος τελικής ανάπαυσης» δήλωσε σε ομιλία του την Πέμπτη ο Πολ Γκόλντσμιθ, ο νομοθέτης που είναι υπεύθυνος για τους διακανονισμούς μεταξύ της κυβέρνησης και των φυλών Μαορί.
Η ιστορία του βουνού
Τον 18ο και τον 19ο αιώνα οι άποικοι της Νέας Ζηλανδίας πήραν πρώτα το όνομα Ταρανάκι και στη συνέχεια το ίδιο το βουνό. Το 1770, ο Βρετανός εξερευνητής καπετάνιος Τζέιμς Κουκ εντόπισε την κορυφή από το πλοίο του και την ονόμασε Όρος Έγκμοντ. Το 1840 οι φυλές Μαορί και οι εκπρόσωποι του βρετανικού στέμματος υπέγραψαν τη Συνθήκη του Ουαϊτάνγκι -το ιδρυτικό έγγραφο της Νέας Ζηλανδίας- στην οποία το Στέμμα υποσχέθηκε ότι οι Μαορί θα διατηρούσαν τα δικαιώματα στη γη και στους πόρους τους. Ωστόσο, αυτό δεν τηρήθηκε. Το 1865, μια τεράστια έκταση γης του Ταρανάκι, συμπεριλαμβανομένου του βουνού, κατασχέθηκε για να τιμωρηθούν οι Μαορί για την εξέγερση κατά του Στέμματος. Κατά τη διάρκεια του επόμενου αιώνα οι κυνηγετικές και αθλητικές ομάδες είχαν λόγο στη διαχείριση του βουνού και όχι οι Μαορί.
«Οι παραδοσιακές πρακτικές των Μαορί που σχετίζονται με το βουνό απαγορεύτηκαν, ενώ προωθήθηκε ο τουρισμός» ανέφερε ο Γκόλντσμιθ. Ακολούθησε ένα κίνημα διαμαρτυρίας των Μαορί της δεκαετίας του 70′ και του ’80 που οδήγησε σε ένα κύμα αναγνώρισης της γλώσσας, του πολιτισμού και των δικαιωμάτων τους στη νομοθεσία της Νέας Ζηλανδίας. Η αποκατάσταση περιελάμβανε δισεκατομμύρια δολάρια σε διακανονισμούς της Συνθήκης του Ουαϊτάνγκι.
Πώς θα «χρησιμοποιήσει» το βουνό τα δικαιώματά του
«Σήμερα, το Ταρανάκι, το Μaunga μας, το Μaunga tupuna μας, απελευθερώνεται από τα δεσμά της αδικίας, της άγνοιας, του μίσους» δήλωσε η Ντέμπι Νγκαρέβα Πάκερ, συνεπικεφαλής του πολιτικού κόμματος Te Pāti Māori και απόγονος των φυλών Ταρανάκι, χρησιμοποιώντας μια φράση που σημαίνει προγονικό βουνό. Τα νομικά δικαιώματα του βουνού αποσκοπούν στη διατήρηση της υγείας και της ευημερίας του. Θα χρησιμοποιηθούν για να σταματήσουν οι πωλήσεις, να αποκατασταθούν οι παραδοσιακές χρήσεις του και να επιτραπούν οι εργασίες συντήρησης και προστασίας της άγριας ζωής που ευδοκιμεί εκεί. Το κοινό ωστόσο θα μπορεί να το επισκέπτεται.
Η Νέα Ζηλανδία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που αναγνώρισε στοιχεία της φύσης ως ανθρώπους. Ένας νόμος που ψηφίστηκε το 2014 αναγνώρισε ως άνθρωπο το Te Urewera, ένα τεράστιο αυτοφυές δάσος στο βόρειο νησί. Η κρατική ιδιοκτησία έπαψε να υφίσταται και η φυλή Tūhoe έγινε κηδεμόνας του. Το 2017 η Νέα Ζηλανδία αναγνώρισε ως άνθρωπο και τον ποταμό Whanganui.
Πηγή: skai.gr
