Νέα μελέτη: Πώς τα μικροπλαστικά εμποδίζουν τη φωτοσύνθεση και απειλούν πληθυσμούς με πείνα

Τη φωτοσύνθεση των φυτών εμποδίζουν τα μικροπλαστικά, απειλώντας με αυτόν τον τρόπο εκατομμύρια ανθρώπους με πείνα, σύμφωνα με νέα μελέτη. Μάλιστα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να αυξήσει τον αριθμό των ανθρώπων που κινδυνεύουν από πείνα κατά 400 εκατ. τις επόμενες δύο δεκαετίες.

Η ανάλυση εκτιμά ότι μεταξύ 4% και 14% των βασικών καλλιεργειών σιταριού, ρυζιού και αραβοσίτου στον κόσμο χάνεται λόγω των διάχυτων σωματιδίων. Η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ακόμη χειρότερη, καθώς περισσότερα μικροπλαστικά εισρέουν στο περιβάλλον.

Το 2022 περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι επλήγησαν από την πείνα. Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η ρύπανση από μικροπλαστικά θα μπορούσε να αυξήσει τον αριθμό των ανθρώπων που κινδυνεύουν από την πείνα κατά άλλα 400 εκατομμύρια τις επόμενες δύο δεκαετίες, κάνοντας λόγο για ένα «ανησυχητικό σενάριο» για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Άλλοι επιστήμονες χαρακτήρισαν την έρευνα χρήσιμη και επίκαιρη, αλλά προειδοποίησαν ότι αυτή η πρώτη προσπάθεια ποσοτικοποίησης των επιπτώσεων της παρουσίας μικροπλαστικών στην παραγωγή τροφίμων θα πρέπει να επιβεβαιωθεί και να βελτιωθεί με περαιτέρω συλλογή δεδομένων και έρευνα.

Τα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλέσουν αντίστοιχη ζημιά με την κλιματική αλλαγή

Οι ετήσιες απώλειες των καλλιεργειών που προκαλούνται από τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν να είναι παρόμοιας κλίμακας με εκείνες που προκλήθηκαν από την κλιματική κρίση τις τελευταίες δεκαετίες, ανέφεραν οι ερευνητές που εκπόνησαν τη νέα έρευνα.

Ο κόσμος αντιμετωπίζει ήδη την πρόκληση να παράγει επαρκείς ποσότητες τροφίμων με βιώσιμο τρόπο, καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να ανέλθει στα 10 δισεκατομμύρια στα τέλη της δεκαετίας του 2050.

Τα μικροπλαστικά διασπώνται από τις τεράστιες ποσότητες αποβλήτων που απορρίπτονται στο περιβάλλον και εμποδίζουν τα φυτά να αξιοποιήσουν το ηλιακό φως για να αναπτυχθούν με πολλαπλούς τρόπους, από το να καταστρέφουν το έδαφος μέχρι να μεταφέρουν τοξικές χημικές ουσίες. Τα σωματίδια αυτά έχουν διεισδύσει σε ολόκληρο τον πλανήτη, από την κορυφή του Έβερεστ μέχρι τους βαθύτερους ωκεανούς.

«Η ανθρωπότητα προσπαθεί να αυξήσει την παραγωγή τροφίμων για να θρέψει έναν συνεχώς αυξανόμενο πληθυσμό, αλλά αυτές οι συνεχιζόμενες προσπάθειες τίθενται τώρα σε κίνδυνο από την πλαστική ρύπανση» δήλωσαν οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Χουάν Ζονγκ, στο Πανεπιστήμιο Ναντζίνγκ της Κίνας, ο οποίος τόνισε: «Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα να μειωθεί η ρύπανση, ώστε να διαφυλαχθεί ο παγκόσμιος εφοδιασμός με τρόφιμα μπροστά στην αυξανόμενη πλαστική κρίση».

Τα σώματα των ανθρώπων είναι ήδη ευρέως μολυσμένα από μικροπλαστικά, που καταναλώνονται μέσω των τροφίμων και του νερού. Έχουν βρεθεί στο αίμα, στον εγκέφαλο, στο μητρικό γάλα, στον πλακούντα και στον μυελό των οστών. Ο αντίκτυπος στην ανθρώπινη υγεία είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστος, αλλά έχουν συνδεθεί με εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακές προσβολές.

Ο καθηγητής Ντενις Μέρφι, από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Ουαλίας, δήλωσε: «Η ανάλυση αυτή είναι πολύτιμη και επίκαιρη, καθώς μας υπενθυμίζει τους πιθανούς κινδύνους της μικροπλαστικής ρύπανσης και τον επείγοντα χαρακτήρα της αντιμετώπισης του ζητήματος, αλλά ορισμένα από τα σημαντικά στοιχεία που αναφέρονται απαιτούν περισσότερη έρευνα προτού γίνουν αποδεκτά ως ισχυρές προβλέψεις».

Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, συνδύασε περισσότερες από 3.000 παρατηρήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στα φυτά, οι οποίες προέρχονται από 157 μελέτες.

Πώς βλάπτουν τα μικροπλαστικά τις καλλιέργειες

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να βλάψουν τα φυτά με πολλαπλούς τρόπους. Τα ρυπογόνα σωματίδια μπορούν να εμποδίσουν το ηλιακό φως να φτάσει στα φύλλα και να βλάψουν το έδαφος από το οποίο εξαρτώνται τα φυτά.

Όταν προσλαμβάνονται από τα φυτά, τα μικροπλαστικά μπορούν να μπλοκάρουν τα κανάλια θρεπτικών ουσιών και νερού, να προκαλέσουν ασταθή μόρια που βλάπτουν τα κύτταρα και να απελευθερώσουν τοξικές χημικές ουσίες, οι οποίες μπορούν να μειώσουν το επίπεδο της φωτοσυνθετικής χρωστικής χλωροφύλλης.

Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τα μικροπλαστικά μείωσαν τη φωτοσύνθεση των χερσαίων φυτών κατά περίπου 12% και κατά περίπου 7% στα θαλάσσια φύκη, τα οποία βρίσκονται στη βάση του τροφικού ιστού των ωκεανών. Στη συνέχεια προέκτειναν αυτά τα δεδομένα για να υπολογίσουν τη μείωση της ανάπτυξης του σιταριού, του ρυζιού και του αραβοσίτου και της παραγωγής ψαριών και θαλασσινών.

Η Ασία επλήγη περισσότερο από τις εκτιμώμενες απώλειες καλλιεργειών, με μειώσεις και στις τρεις αυτές κατηγορίες μεταξύ 54 και 177 εκατ. τόνων ετησίως, δηλαδή περίπου το ήμισυ των παγκόσμιων απωλειών.Το σιτάρι στην Ευρώπη χτυπήθηκε επίσης σκληρά, όπως και ο αραβόσιτος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Άλλες περιοχές, όπως η Νότια Αμερική και η Αφρική, καλλιεργούν λιγότερες από αυτές τις καλλιέργειες, αλλά έχουν πολύ λιγότερα δεδομένα σχετικά με τη μόλυνση από μικροπλαστικά.

Τα μικροπλαστικά μικραίνουν την ψαριά, αλλά μειώνουν και τις καλλιέργειες

Στους ωκεανούς, όπου τα μικροπλαστικά μπορούν να επικαλύψουν τα φύκια, η απώλεια ψαριών και θαλασσινών εκτιμάται μεταξύ 1 και 24 εκατομμυρίων τόνων ετησίως, περίπου το 7% του συνόλου που ισοδυναμή με πρωτεΐνη αρκετή να θρέψει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν επίσης μια δεύτερη μέθοδο για να εκτιμήσουν τον αντίκτυπο των μικροπλαστικών στην παραγωγή τροφίμων, ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης που βασίζεται σε τρέχοντα δεδομένα σχετικά με τα επίπεδα ρύπανσης από μικροπλαστικά, το οποίο -όπως ανέφεραν- παρήγαγε παρόμοια αποτελέσματα.

«Είναι σημαντικό ότι αυτές οι δυσμενείς επιπτώσεις είναι πολύ πιθανό να επεκταθούν από την επισιτιστική ασφάλεια στην υγεία του πλανήτη» δήλωσαν ο Ζονγκ και οι συνεργάτες του.

Η μειωμένη φωτοσύνθεση λόγω των μικροπλαστικών μπορεί επίσης να μειώνει την ποσότητα του CO2 που θερμαίνει το κλίμα και απορροφάται από την ατμόσφαιρα από τις τεράστιες ανθίσεις φυτοπλαγκτού στους ωκεανούς της Γης και να διαταράσσει την ισορροπία άλλων οικοσυστημάτων.

Ανάγκη για περισσότερα στοιχεία

Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Λάμπιτ, στο Εθνικό Ωκεανογραφικό Κέντρο του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε ότι τα συμπεράσματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή: «Έχω σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα των αρχικών δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν από το μοντέλο και αυτό έχει οδηγήσει σε υπερβολικές εικασίες σχετικά με τις επιπτώσεις της μόλυνσης από πλαστικά στα αποθέματα τροφίμων».

Οι ερευνητές αναγνώρισαν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα και δήλωσαν ότι αυτό θα παρήγαγε ακριβέστερες εκτιμήσεις.

Δεν υπάρχει συμφωνία για τον περιορισμό της ρύπανσης από πλαστικά

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα έθνη του κόσμου απέτυχαν τον περασμένο Δεκέμβριο να καταλήξουν σε συμφωνία για μια συνθήκη του ΟΗΕ για τον περιορισμό της ρύπανσης από πλαστικά, αλλά θα αρχίσουν ξανά τις συνομιλίες τον Αύγουστο. Οι επιστήμονες δήλωσαν ότι η μελέτη τους είναι «σημαντική και επίκαιρη για τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις και την ανάπτυξη σχεδίων δράσης και στόχων».

Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Τόμσον, από το Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ, δήλωσε ότι η νέα μελέτη προστίθεται στα στοιχεία που υποδεικνύουν την ανάγκη για δράση. «Αν και οι προβλέψεις μπορεί να βελτιωθούν καθώς θα διατίθενται νέα δεδομένα, είναι σαφές ότι πρέπει να κινηθούμε προς την κατεύθυνση των λύσεων. Η διασφάλιση ότι η συνθήκη θα αντιμετωπίσει τη ρύπανση από μικροπλαστικά έχει καθοριστική σημασία».

Πηγή: in.gr