Για το ενδεχόμενο η επιβολή περιορισμών από την Κίνα στις εξαγωγές σπάνιων γαιών να θέσει σε κίνδυνο παραγωγή αξίας έως και 6,5 τρισ. δολαρίων ετησίως εκτός της χώρας, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως το ισχύον πλαίσιο, προειδοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) σε νέα έκθεσή της για τις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά.
Σύμφωνα με τον IEA, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να συνεργαστούν για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων σε 11 κρίσιμα υλικά υψηλού κινδύνου. Η αρχική επένδυση εκτιμάται στα 9,2 δισ. δολάρια, ενώ το καθαρό ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε περίπου 900 εκατ. δολάρια. Όπως επισημαίνεται, το ποσό αυτό είναι μικρό σε σύγκριση με τις οικονομικές απώλειες που θα μπορούσε να προκαλέσει μια σοβαρή διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οπως μετέδωσε το πρακτορείο Bloomberg, ο IEA τονίζει ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές από χώρες όπως η Κίνα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ζιμπάμπουε αποδεικνύουν πως η υπερβολική συγκέντρωση της παραγωγής κρίσιμων ορυκτών αποτελεί πλέον πραγματικό γεωοικονομικό κίνδυνο. «Τεράστια οικονομική αξία εξαρτάται από σχετικά μικρές ποσότητες κρίσιμων ορυκτών, των οποίων οι αλυσίδες εφοδιασμού παραμένουν ιδιαίτερα συγκεντρωμένες και ευάλωτες» δήλωσε ο επικεφαλής του IEA Φατίχ Μπιρόλ.
Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει ότι γίνονται βήματα προς τη διαφοροποίηση της παραγωγής. Επενδύσεις στις ΗΠΑ και στη Μαλαισία στη διύλιση σπάνιων γαιών έχουν μειώσει το μερίδιο της Κίνας από το 90% στο 85%, ενώ, εφόσον υλοποιηθούν τα προγραμματισμένα έργα, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 70% έως το 2035.
Ωστόσο, ο IEA υπογραμμίζει ότι η γεωγραφική συγκέντρωση της επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών εξακολουθεί να αυξάνεται, με την Κίνα και την Ινδονησία να κυριαρχούν σε βασικές αγορές όπως οι σπάνιες γαίες και το νικέλιο.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Κίνας ανέδειξε τις σπάνιες γαίες σε στρατηγικό εργαλείο πίεσης, καθώς χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από δορυφόρους και ηλεκτρικά οχήματα έως smartphones και αμυντικά συστήματα.
