Μεγαλώνει, όπως όλα δείχνουν το «πυρηνικό» χάσμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τους κανόνες για την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, καθώς κατά τη συνεδρίαση της περασμένης Δευτέρας οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για την κλιματική διπλωματία, εξαιτίας της ευρύτερης διαμάχης για τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην πράσινη μετάβαση.
Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη συνάντηση είχε ως στόχο την επίτευξη συμφωνίας που θα παρουσιαζόταν στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP28) τον Δεκέμβριο ως η ενοποιημένη πολιτική της Ε.Ε.
Στο κείμενό τους τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. μένουν στη διατύπωση προειδοποιήσεων για την αγορά και τη γεωπολιτική ευπάθεια που προκαλείται εξαιτίας της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ζητούν μια παγκόσμια σταδιακή κατάργηση του άνθρακα ως πρώτο κρίσιμο βήμα.
Επί της ουσίας, πρόκειται για το τελευταίο επεισόδιο στη διαμάχη μεταξύ Γαλλίας και άλλων χωρών που επιθυμούν περισσότερες πολιτικές της Ε.Ε. για την προώθηση της συμβολής της πυρηνικής ενέργειας στον περιορισμό των εκπομπών CO2, και εκείνων όπως η Γερμανία και η Ισπανία, που προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να «αποπροσανατολίσει» από τις προσπάθειες για μαζική επέκταση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Η συζήτηση -η οποία επικεντρώνεται στο υδρογόνο που παράγεται από πυρηνική ή ανανεώσιμη ενέργεια- έχει ήδη καθυστερήσει τις διαπραγματεύσεις για νέους στόχους της Ε.Ε. για τις ΑΠΕ και έχει θέσει εν αμφιβόλω έναν αγωγό υδρογόνου πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Ε.Ε. φοβούνται ότι έτσι θα μπορούσαν να καθυστερήσουν οι νόμοι που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της Ε.Ε. για το κλίμα. «Υπάρχουν εκκρεμή εμπόδια, αλλά θα επιλυθούν» δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια είναι τα εμπόδια. Μιλώντας μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε., ο Μπορέλ είπε ότι αναμένει από τις χώρες να δώσουν γραπτή έγκριση σε ένα τελικό κείμενο εντός των ημερών.
Αξιωματούχοι της Ε.Ε. ανέφεραν στο πρακτορείο Reuters ότι το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου είχε εγκριθεί – συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων για υποστήριξη της παγκόσμιας δέσμευσης για σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων εν όψει της Συνόδου Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα.
Το υδρογόνο
Ωστόσο, οι χώρες διαφωνούν για το εάν στο κείμενο θα πρέπει να προωθείται ρητώς το υδρογόνο με χαμηλές εκπομπές άνθρακα -δηλαδή το υδρογόνο που παράγεται από πυρηνική ηλεκτρική ενέργεια- ή να επικεντρώνεται στο υδρογόνο που παράγεται από ΑΠΕ. «Σχετικά με το ζήτημα του υδρογόνου… υπάρχουν διαφορετικές θέσεις γύρω από το τραπέζι» είπε, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, ένας διπλωμάτης εξηγώντας ότι οι αξιωματούχοι προσπαθούν να βρουν γρήγορα έναν συμβιβασμό.
Ένα προσχέδιο των συμπερασμάτων, το οποίο έχει στη διάθεσή του το Reuters, ανέφερε: «Η ενεργειακή διπλωματία της Ε.Ε. θα προωθήσει την αυξανόμενη απορρόφηση και ενσωμάτωση στο σύστημα της ανανεώσιμης ενέργειας, του υδρογόνου και των παραγώγων της». Το προσχέδιο τονίζει επίσης ότι η διπλωματία της ΕΕ θα προωθήσει «ασφαλείς και βιώσιμες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα».
Η κλιμάκωση της χρήσης, η εγχώρια παραγωγή και οι εισαγωγές καυσίμου υδρογόνου χωρίς εκπομπές είναι κεντρικής σημασίας για τα σχέδια της Ευρώπης για απαλλαγή από τον άνθρακα βιομηχανιών, όπως τα λιπάσματα και η χαλυβουργία.
Η Γαλλία, η οποία άντλησε το 70% της ισχύος της από πυρηνικούς αντιδραστήρες, και χώρες όπως η Ουγγαρία και η Τσεχική Δημοκρατία, θέλουν περισσότερη αναγνώριση της πυρηνικής ενέργειας από την Ε.Ε. και πιέζουν ώστε το πυρηνικό υδρογόνο να προσμετράται στους στόχους της Ε.Ε. για τις ΑΠΕ.
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται χώρες όπως η Γερμανία, η οποία καταργεί σταδιακά τους αντιδραστήρες της, και η Ισπανία. Όπως λένε, αναγνωρίζουν τη συμβολή της πυρηνικής ενέργειας σε χαμηλές εκπομπές άνθρακα, αλλά ότι δεν πρέπει να τεθεί σε ισότιμη βάση με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας όπως ο άνεμος και η ηλιακή ενέργεια. «Αν και αναγνωρίζεται ένας μεταβατικός ρόλος για το φυσικό αέριο, η στροφή προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία θα απαιτήσει τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο», σημειώνει το κείμενο.
Ο ρόλος του Ηνωμένου Βασιλείου
Υπάρχει επίσης αυξανόμενη υποστήριξη για την πυρηνική ενέργεια στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ υπέγραψε συμφωνία 840 εκατ. δολαρίων με την υποστηριζόμενη από το κράτος εταιρεία κοινής ωφελείας της Γαλλίας EDF για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού 3,2 GW στην ακτή του Σάφολκ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρά την έλλειψη συμφωνίας τη Δευτέρα, την τελευταία δεκαετία η Ε.Ε. έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στη μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι οποίες πλησιάζουν το μερίδιο αγοράς των ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2021. Το 2011 τα ορυκτά καύσιμα αντιπροσώπευαν το 49% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε., σε σύγκριση με μόλις 18% για τις ΑΠΕ. Μέχρι το 2021, τα ποσοστά αυτά ήταν 36% και 32%, αντίστοιχα.
Πηγή: in.gr
