Στην ίδρυση μιας Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου (ΕΗΒ) προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την τόνωση και στήριξη των επενδύσεων στη βιώσιμη παραγωγή υδρογόνου
Αυτή η πρωτοβουλία στοχεύει στην επιτάχυνση των επενδύσεων και στη γεφύρωση του επενδυτικού χάσματος για την επίτευξη του φιλόδοξου στόχου του REPowerEU για παραγωγή 10 εκατομμυρίων τόνων (mt) ανανεώσιμου υδρογόνου έως το 2030, σε συνδυασμό με 10 εκατομμύρια τόνους εισαγωγών.
Καθώς οι πρώτες τελικές επενδυτικές αποφάσεις λήφθηκαν μόλις πέρυσι και η συντριπτική πλειονότητα των έργων βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, η EHB θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των αρχικών οικονομικών προκλήσεων προκειμένου να δημιουργηθεί μια αναδυόμενη αγορά ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου. Θα έχει επίσης διεθνή διάσταση για τη διευκόλυνση των εισαγωγών υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ.
Η πρωτοβουλία για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου τη νομοθετική πρόταση της Επιτροπής για έναν νόμο Net-Zero Industry Act, ο οποίος στοχεύει στην ενίσχυση της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών στην ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, καθορίζονται τέσσερις πυλώνες, οι οποίοι θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία έως τα τέλη του 2023. Δύο από αυτούς είναι μηχανισμοί χρηματοδότησης – για τη δημιουργία της εγχώριας αγοράς της Ε.Ε. και για τις διεθνείς εισαγωγές στην Ε.Ε. Ο τρίτος πυλώνας συνδέεται με τη διαφάνεια και τον συντονισμό, δηλαδή την αξιολόγηση της ζήτησης, των αναγκών σε υποδομές, των ροών υδρογόνου και των δεδομένων κόστους. Το τελευταίο στοιχείο είναι ο εξορθολογισμός του υφιστάμενου χρηματοδοτικού μέσου, ο συντονισμός και ο συνδυασμός τους με νέα δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση, τόσο στην ΕΕ όσο και διεθνώς.
Η Επιτροπή σκοπεύει να καλύψει το EHB και να μειώσει το χάσμα κόστους μεταξύ ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου και ορυκτών καυσίμων για πρώιμα έργα. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω ενός συστήματος δημοπρασιών για την παραγωγή ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου για την υποστήριξη των παραγωγών μέσω πληρωμής σταθερής τιμής ανά κιλό παραγόμενου υδρογόνου για μέγιστη διάρκεια 10 ετών λειτουργίας. Οι πρώτες πιλοτικές δημοπρασίες σχεδιάζονται επί του παρόντος και πρόκειται να ξεκινήσουν το φθινόπωρο του 2023, με την υποστήριξη 800 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας. Η Τράπεζα θα δημιουργήσει μια πλατφόρμα δημοπρασιών της Ε.Ε. που θα προσφέρει «δημοπρασίες ως υπηρεσία» στα κράτη-μέλη, χρησιμοποιώντας πόρους τόσο του Ταμείου Καινοτομίας όσο και των κρατών μελών, για τη χρηματοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου διατηρώντας ωστόσο την επιφύλαξη των κανόνων της Ε.Ε. για τις κρατικές ενισχύσεις.
Η ανακοίνωση καθορίζει τους τέσσερις πυλώνες του EHB, οι οποίοι θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία έως τα τέλη του 2023. Δύο από αυτούς είναι μηχανισμοί χρηματοδότησης – για τη δημιουργία της εγχώριας αγοράς της ΕΕ και για τις διεθνείς εισαγωγές στην Ε.Ε. Ο τρίτος πυλώνας συνδέεται με τη διαφάνεια και τον συντονισμό – αξιολόγηση της ζήτησης, των αναγκών σε υποδομές, των ροών υδρογόνου και των δεδομένων κόστους. Το τελευταίο στοιχείο είναι ο εξορθολογισμός του υφιστάμενου χρηματοδοτικού μέσου – ο συντονισμός και ο συνδυασμός τους με νέα δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση, τόσο στην ΕΕ όσο και διεθνώς.
Προκειμένου να επιτευχθεί η εγχώρια παραγωγή υδρογόνου των 10 εκατ. Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που προβλέπεται στο σχέδιο REPowerEU, οι συνολικές επενδυτικές ανάγκες υπολογίζονται σε 335-471 δισεκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 200-300 δισεκατομμυρίων ευρώ που απαιτούνται για πρόσθετη παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας. Η συντριπτική πλειονότητά τους θα προέλθει από ιδιωτική χρηματοδότηση, αλλά η δημόσια χρηματοδότηση (μέσω των χρηματοδοτικών μέσων της Ε.Ε. και της κρατικής ενίσχυσης) μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μόχλευση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως στις πρώτες ημέρες της δημιουργίας της αγοράς υδρογόνου.
Όπως αναφέρει η Κομισιόν, το υδρογόνο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στις φιλοδοξίες της Ε.Ε. να τερματίσει τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων τα επόμενα χρόνια και να επιτύχει την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
