Στις Βρυξέλλες στρέφονται τα βλέμματα για τα νέα ενεργειακά μέτρα στήριξης. Η Αθήνα αναζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται πρόσθετες παρεμβάσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Κρίσιμος μήνας ο Δεκέμβριος, καθώς οι αυξήσεις στην ενέργεια απειλούν να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τις επόμενες κυβερνητικές αποφάσεις σχετικά με την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει το ενδεχόμενο διεύρυνσης των μέτρων στήριξης, πέρα από τα καύσιμα, στο ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο.
Οι διαδοχικές ανατιμήσεις, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσθετα περιθώρια παρέμβασης χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Το πρώτο σημαντικό ορόσημο είναι η σημερινή συνεδρίαση του Eurogroup και του ECOFIN, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη.
Στην επίσημη ατζέντα περιλαμβάνονται οι δημοσιονομικές προοπτικές της ευρωζώνης, ο πληθωρισμός και το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Δεν έχει, πάντως, προγραμματιστεί ειδική απόφαση για νέα ελληνικά ενεργειακά επιδόματα.
Στο τραπέζι επιδοτήσεις για ρεύμα και φυσικό αέριο
Το βασικό ερώτημα που απασχολεί πλέον εκατομμύρια καταναλωτές είναι εάν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και σε πρόσθετη στήριξη για όσους χρησιμοποιούν φυσικό αέριο.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν οριστικές ανακοινώσεις για νέα επιδότηση ή συγκεκριμένα ποσά ενίσχυσης.
Το ενδεχόμενο παρέμβασης θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των διεθνών τιμών, την πορεία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η ανησυχία δεν είναι αδικαιολόγητη. Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου έχουν ενισχύσει τις πιέσεις στην ηλεκτροπαραγωγή, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η Αθήνα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία από τις Βρυξέλλες
Κεντρικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να αξιοποιηθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας ώστε να χρηματοδοτηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου να μπορέσει να στηρίξει αποτελεσματικότερα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Το εγχείρημα, ωστόσο, δεν είναι απλό.
Αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις λόγω υψηλών ελλειμμάτων, γεγονός που δυσκολεύει τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής στάσης υπέρ της χαλάρωσης των δημοσιονομικών περιορισμών.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες μέχρι τα Χριστούγεννα
Συζήτηση για την οικονομική κατάσταση, τον πληθωρισμό και τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
ΝΟΕ 13: Άτυπη συνάντηση Ευρωπαίων ηγετών – Νέος σταθμός ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων, με επίκεντρο και τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό.
ΝΟΕ 30: Επόμενος σταθμός για τα μέτρα στα καύσιμα – Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό που μεταδίδεται, αναμένονται νέες ανακοινώσεις για τις παρεμβάσεις στα καύσιμα.
ΔΕΚ 17: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – Σημαντικό πολιτικό ορόσημο για τις ευρωπαϊκές οικονομικές αποφάσεις και την πορεία της ενεργειακής στήριξης.
Τι θα γίνει με τα τιμολόγια ρεύματος του Δεκεμβρίου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η προοπτική νέων αυξήσεων στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας.
Η άνοδος του κόστους στη χονδρική αγορά δεν αποτυπώνεται πάντοτε αμέσως στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Αυτό σημαίνει ότι οι ανατιμήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν και τις χρεώσεις των επόμενων μηνών.
Καθοριστικός παράγοντας θα είναι η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου, οι οποίες έχουν καταγράψει ιδιαίτερα έντονες διακυμάνσεις.
Το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων παραμένει ανοιχτό, χωρίς όμως να μπορεί να προεξοφληθεί η τελική εικόνα των τιμολογίων του Δεκεμβρίου.
Επιδόματα και οικονομικές ενισχύσεις πριν από τα Χριστούγεννα
Παράλληλα με τις συζητήσεις για πρόσθετα ενεργειακά μέτρα, η κυβέρνηση υπολογίζει και στις προγραμματισμένες οικονομικές ενισχύσεις του τελευταίου διμήνου.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η επιστροφή ενοικίου, η ενίσχυση των συνταξιούχων και οι πληρωμές του επιδόματος θέρμανσης, με στόχο να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών ενόψει των εορτών.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες παροχές δεν αποτελούν υποκατάστατο μιας ενδεχόμενης νέας επιδότησης στους λογαριασμούς ρεύματος ή φυσικού αερίου.
Τι θα καθορίσει τις τελικές αποφάσεις
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι καθοριστικές για το εύρος των ενεργειακών μέτρων.
Η εξέλιξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, η ισοτιμία ευρώ και δολαρίου, αλλά και οι καιρικές συνθήκες του χειμώνα θα επηρεάσουν το ενεργειακό κόστος.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών πριν από τις γιορτές. Η κυβέρνηση εξετάζει τις διαθέσιμες επιλογές, αλλά η επέκταση των επιδοτήσεων στο ρεύμα και στο φυσικό αέριο παραμένει προς το παρόν ενδεχόμενο και όχι ειλημμένη απόφαση.
